ദശാബ്ദങ്ങൾ നീണ്ട ജാതിവിവേചനം: ഗുജറാത്തിലെ ആൽവാഡ ഗ്രാമത്തിൽ ഇനി ദളിതർക്കും മുടിവെട്ടാം

സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിട്ടും ഇന്ത്യയിലെ പല ഗ്രാമങ്ങളിലും ജാതിയുടെ പേരിലുള്ള വിവേചനം ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്, ദളിത് വിഭാഗക്കാർക്ക് മുടിവെട്ടാൻ അനുമതി നിഷേധിച്ചിരുന്ന ഗുജറാത്തിലെ ആൽവാഡ ഗ്രാമം. എന്നാൽ, വർഷങ്ങൾ നീണ്ട ഈ അസമത്വം അവസാനിപ്പിച്ച്, ഗ്രാമം ഒരു ചരിത്രപരമായ മാറ്റത്തിന് സാക്ഷിയായി.

24-കാരനായ കീർത്തി ചൗഹാന്റെ മുടിവെട്ടിയതോടെയാണ് ഈ പുതിയ തുടക്കം കുറിച്ചത്. ഗ്രാമത്തിലെ അഞ്ച് ബാർബർ ഷോപ്പുകളും ദളിതർക്ക് സേവനം നൽകില്ലെന്ന് നിലപാടെടുത്തിരുന്നതിനാൽ, 250-ഓളം വരുന്ന ദളിത് വിഭാഗക്കാർക്ക് ഒരു അടിസ്ഥാന ആവശ്യത്തിനായി പോലും മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. ദളിത് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെയും ആക്ടിവിസ്റ്റുകളുടെയും മാസങ്ങൾ നീണ്ട നിരന്തരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും അധികാരികളുടെ ഇടപെടലുകൾക്കും ഒടുവിലാണ് ഈ വലിയ മാറ്റം സംഭവിച്ചത്.

“ഇവിടെ മുടിവെട്ടുന്ന ആദ്യത്തെ ദളിതനാണ് ഞാൻ. എനിക്ക് ഓർമ്മവെച്ച കാലം മുതൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ആവശ്യത്തിനായി പോലും ഞങ്ങൾ മറ്റ് പട്ടണങ്ങളിൽ പോകേണ്ടിവന്നു. എൻ്റെ ജീവിതത്തിലെ 24 വർഷത്തിന് ശേഷം ഒടുവിൽ എൻ്റെ സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിൽ എനിക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യവും അംഗീകാരവും ലഭിച്ചതായി തോന്നി” – കീർത്തി ചൗഹാൻ പറഞ്ഞു.

ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ ദളിത് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെയും ആക്ടിവിസ്റ്റ് ചേതൻ ധാബിയുടെയും നിരന്തരമായ ശ്രമങ്ങളുണ്ട്. ഈ വിവേചനപരമായ ആചാരം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് സവർണ്ണ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ബാർബർമാരെയും ഗ്രാമീണരെയും ഇവർ ബോധവത്കരിച്ചു.

ബോധവത്കരണ ശ്രമങ്ങൾ മാത്രം പോരാതെ വന്നപ്പോൾ പോലീസ്, ജില്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തുടങ്ങിയവർ ഇടപെട്ടു. ഇത് മാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ സഹായിച്ചു. പഴയകാലത്തെ വിവേചനം ഗ്രാമത്തിന് നാണക്കേടാണെന്ന് ഗ്രാമത്തലവൻ സുരേഷ് ചൗധരി സമ്മതിച്ചു. പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിലും സൗഹാർദ്ദം വളർത്തുന്നതിലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ പങ്ക് മംലത്ദാർ ജനക് മേത്തയും എടുത്തുപറഞ്ഞു.

“മാസങ്ങളോളം ബോധവൽക്കരണം നടത്തിയിട്ടും പലരും മാറ്റത്തിനെതിരെ നിലകൊണ്ടു. പോലീസിൻ്റെയും ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിൻ്റെയും നിരന്തരമായ ഇടപെടലുകൾക്ക് ശേഷം മാത്രമാണ് സവർണ്ണ വിഭാഗക്കാർ മാറ്റം അംഗീകരിച്ചത്,” ആക്ടിവിസ്റ്റ് ചേതൻ ധാബി പറഞ്ഞു.

58-കാരനായ ഛോഗാജി ചൗഹാനെപ്പോലുള്ള മുതിർന്നവർ കഴിഞ്ഞ തലമുറകൾ അനുഭവിച്ച വിവേചനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മിച്ചു. ഈ മാറ്റത്തെ ബാർബർമാരും സ്വാഗതം ചെയ്തു.

“ഒരു മുടിവെട്ടിനായി ഞങ്ങൾ കിലോമീറ്ററുകളോളം നടന്നിട്ടുണ്ട്. എൻ്റെ പിതാവ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പ് ഈ അവസ്ഥ നേരിട്ടു, എൻ്റെ മക്കൾ എട്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷവും അത് സഹിച്ചു,” ഛോഗാജി ചൗഹാൻ പറഞ്ഞു.

പഴയ ആചാരത്തിലെ അനീതി മനസ്സിലാക്കി മറ്റ് സമുദായങ്ങളിലെ പലരും ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്തുണ നൽകി. പട്ടേൽ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട പ്രകാശ് പട്ടേൽ എന്നയാൾ, “എൻ്റെ പലചരക്ക് കടയിൽ ഉപഭോക്താക്കളെ സ്വാഗതം ചെയ്യാമെങ്കിൽ, എന്തുകൊണ്ട് ഒരു ബാർബറുടെ കടയിൽ ആയിക്കൂടാ? ആ തെറ്റായ രീതി ഇല്ലാതായതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്” എന്ന് പറഞ്ഞു.

ഈ വലിയ നേട്ടം കൈവരിച്ചെങ്കിലും, സമൂഹത്തിൽ മറ്റ് വിവേചനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ദളിത് കർഷകനായ ഈശ്വർ ചൗഹാൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ആദ്യത്തെ മുടിവെട്ടിനെ “ചെറിയ വെട്ട്, വലിയ മാറ്റം” എന്നാണ് ഗ്രാമീണർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത് ആൽവാഡയിലെ സമത്വത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന ചുവടുവെപ്പായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

content summary: Gujarat Village Ends Decades of Caste Bias Against Dalits