പശ്ചിമേഷ്യയില് ഇറാനെതിരെ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ആരംഭിച്ച സൈനിക നടപടികള് ആഗോള രാഷ്ട്രീയ ക്രമത്തെ മാറ്റിമറിക്കുമ്പോള്, ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലായിരിക്കുന്നത് യൂറോപ്യന് യൂണിയന് ആണ്. വാഷിംഗ്ടണിന്റെ സൈനിക നീക്കങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് അമേരിക്കയുമായുള്ള ദീര്ഘകാല ബന്ധത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയേക്കാം, എന്നാല് അത് യൂറോപ്പിനെ നേരിട്ടൊരു യുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കുമെന്ന ഭീതി നിലനില്ക്കുന്നു. സാമ്പത്തികമായും ഊര്ജ്ജപരമായും യൂറോപ്പിന്റെ നട്ടെല്ലൊടിക്കാന് ഈ സംഘര്ഷത്തിന് സാധിക്കുമെന്ന തിരിച്ചറിവ് അംഗരാജ്യങ്ങള്ക്കിടയില് വലിയ വിള്ളലുകള് വീഴ്ത്തിയിരിക്കുകയാണ്.
ടെഹ്റാന്റെ മുന്നറിയിപ്പും യൂറോപ്പിന്റെ പ്രതിസന്ധിയും
ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിനെതിരായ നീക്കങ്ങളില് അമേരിക്കയെയും ഇസ്രയേലിനെയും സഹായിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളെല്ലാം തങ്ങളുടെ നിയമാനുസൃത സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങളായി മാറുമെന്ന് ഇറാന് വ്യക്തമാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇറാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ മജീദ് തഖ്ത്-റവാഞ്ചി ഫ്രാന്സ് 24-ന് നല്കിയ അഭിമുഖത്തില് ഇക്കാര്യം അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. യുഎസ് നടപടികള്ക്ക് ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സൈനികമോ ലോജിസ്റ്റിക്കല് പിന്തുണയോ നല്കുന്ന രാജ്യങ്ങളെ യുദ്ധത്തിലെ പങ്കാളികളായി മാത്രമേ ഇറാന് കണക്കാക്കൂ. ആക്രമണകാരികളെ സഹായിക്കുന്നവര്ക്ക് പ്രത്യേക നയതന്ത്ര പരിഗണന നല്കില്ലെന്ന ഇറാന്റെ നിലപാട് യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ ബോധത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സമവായമില്ലാത്ത യൂറോപ്പും നാറ്റോയും
നാറ്റോ സെക്രട്ടറി ജനറല് മാര്ക്ക് റൂട്ടെ, ഇറാനെ യൂറോപ്പിനും ഇസ്രയേലിനും ഭീഷണിയായി മുദ്രകുത്തുകയും അമേരിക്കന് നടപടികളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തെങ്കിലും, നാറ്റോ അംഗങ്ങള്ക്കിടയില് അഭിപ്രായവ്യത്യാസം രൂക്ഷമാണ്. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് നോര്വേയുടെ നിലപാട്. ഇറാനെ ആക്രമിക്കാനുള്ള യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിന്റെ തീരുമാനത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമെന്നാണ് നോര്വേയുടെ തലസ്ഥാനമായ ഓസ്ലോ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഒരു നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷിയില് നിന്ന് വാഷിംഗ്ടണ് പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത കടുത്ത ഭാഷയിലുള്ള വിയോജിപ്പായിരുന്നു ഇത്.
സ്പെയിനിന്റെ കാര്യവും വ്യത്യസ്തമല്ല. ഇറാനെതിരായ ആക്രമണങ്ങള്ക്ക് സ്പാനിഷ് സൈനിക താവളങ്ങള് ഉപയോഗിക്കാന് അനുവദിക്കില്ലെന്ന് സ്പാനിഷ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ജോസ് മാനുവല് അല്ബാരെസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാല് സ്പെയിന് യുഎസിനെ സഹായിക്കാന് തയ്യാറാണെന്ന വൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ അവകാശവാദം സ്പെയിന് ഔദ്യോഗികമായി നിഷേധിച്ചതോടെ വാഷിംഗ്ടണും മാഡ്രിഡും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം വഷളായി. ഇതിനു മറുപടിയായി സ്പെയിനുമായുള്ള വ്യാപാര കരാറുകള് പുനഃപരിശോധിക്കുമെന്ന ട്രംപിന്റെ ഭീഷണി യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങള്ക്കിടയില് വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
ജര്മ്മനിയുടെ നിലപാടും അവ്യക്തതയും
യൂറോപ്പില് അമേരിക്കയെ പരസ്യമായി പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പ്രധാന രാജ്യം ജര്മ്മനിയാണ്. ചാന്സലര് ഫ്രെഡറിക് മെര്സ് ഇറാനെ ‘അന്താരാഷ്ട്ര ഭീകരതയുടെ കേന്ദ്രം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ഇസ്രയേലിന്റെ സൈനിക നടപടികളെ നിയമവിധേയമാക്കുകയും ചെയ്തു. ജര്മ്മനിയുടെ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലവും ഇസ്രയേലിനോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയുമാണ് ഇതിനു കാരണം. അതേസമയം, ഫ്രാന്സും യുകെ യും അതീവ ജാഗ്രതയോടെയുള്ള ഒരു അവ്യക്ത നിലപാടാണ് തുടരുന്നത്. അമേരിക്കയുമായുള്ള സഖ്യവും ഇറാന്റെ പ്രത്യാക്രമണം യൂറോപ്പിലുണ്ടാക്കുന്ന ആഘാതവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്താന് ഈ രാജ്യങ്ങള് പാടുപെടുകയാണ്.
യൂറോപ്യന് കമ്മീഷന് പ്രസിഡന്റ് ഉര്സുല വോണ് ഡെര് ലെയ്ന് ഇറാനെതിരെ നടത്തിയ പ്രകോപനപരമായ പ്രസ്താവനകള് യൂറോപ്യന് യൂണിയനുള്ളില് തന്നെ വലിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിവെച്ചു. അവര് യൂറോപ്യന് യൂണിയന്റെ മൊത്തം നിലപാടല്ല പ്രകടിപ്പിച്ചത് എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കമ്മീഷണര് തെരേസ റിബേര ഇതിനെതിരെ രംഗത്തെത്തിയത് യൂറോപ്യന് വരേണ്യവര്ഗത്തിനിടയിലെ ഭിന്നതയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഊര്ജ്ജ സുരക്ഷയും ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കും
യൂറോപ്പ് നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രായോഗിക വെല്ലുവിളി ഊര്ജ്ജ സുരക്ഷയാണ്. യുക്രെയ്ന് യുദ്ധത്തോടെ റഷ്യന് വിഭവങ്ങള് ഉപേക്ഷിച്ച യൂറോപ്പ് പിന്നീട് ആശ്രയിച്ചത് മിഡില് ഈസ്റ്റിലെ ഖത്തര്, സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ എന്നീ രാജ്യങ്ങളെയാണ്. എന്നാല് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാന് തടസ്സപ്പെടുത്തിയതോടെ യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള എണ്ണ, വാതക വിതരണം സ്തംഭനത്തിലായി. ലോകത്തിലെ എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന ഈ ജലപാതയുടെ നിയന്ത്രണം ഇറാന് കൈക്കലാക്കിയത് യൂറോപ്യന് വിപണികളില് വലിയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. റഷ്യന് വിഭവങ്ങള് സ്വമേധയാ ഉപേക്ഷിച്ച യൂറോപ്പ് ഇപ്പോള് മിഡില് ഈസ്റ്റിലെ ഊര്ജ്ജ സ്രോതസ്സുകളും നഷ്ടപ്പെടേണ്ടി വരുന്ന ഇരട്ട പ്രഹരത്തെയാണ് നേരിടുന്നത്.
യൂറോപ്പിന്റെ തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണം എന്നത് വെറും വാക്കുകളായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. 2015-ലെ ആണവ കരാര് സംരക്ഷിക്കുന്നതില് യൂറോപ്പ് കാണിച്ച പരാജയം അവരുടെ നയതന്ത്ര ബലഹീനതയുടെ തെളിവാണ്. ട്രംപ് കരാറില് നിന്ന് പിന്മാറിയപ്പോള് അത് സംരക്ഷിക്കാന് യൂറോപ്പിന് ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അമേരിക്കന് ഉപരോധങ്ങളെ ഭയന്ന് യൂറോപ്യന് കമ്പനികള് ഇറാന് വിട്ടത് ഇറാന് യൂറോപ്പിലുള്ള വിശ്വാസം പൂര്ണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
ട്രംപ് തന്റെ സഖ്യകക്ഷികളെ തുല്യ പങ്കാളികളായല്ല, മറിച്ച് ആശ്രിതരായാണ് കാണുന്നത്. യുഎസ് ധനസഹായമില്ലാതെ നാറ്റോ നിലനില്ക്കില്ലെന്ന ട്രംപിന്റെ തുറന്ന പ്രഖ്യാപനം യൂറോപ്യന് നേതാക്കളെ അവഹേളിക്കുന്നതിന് തുല്യമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, വാഷിംഗ്ടണെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിലൂടെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം സംരക്ഷിക്കാമെന്ന മോഹത്തിലാണ് ഒരു വിഭാഗം യൂറോപ്യന് ഉന്നതര്.
പണ്ടോറയുടെ പെട്ടി തുറക്കപ്പെടുന്നു
തുര്ക്കിയില് മിസൈല് അവശിഷ്ടങ്ങള് പതിച്ചതും ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ യുഎസ് താവളങ്ങള് ഇറാന് ആക്രമിച്ചതും സംഘര്ഷം എത്രത്തോളം അപകടകരമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സംഘര്ഷം തുടര്ന്നാല് യൂറോപ്യന് പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ഇത് പടരാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. ഇറാന്റെ സുരക്ഷയും നിലനില്പ്പും അപകടത്തിലായ സാഹചര്യത്തില് അവര് ഏതുതരം പ്രത്യാക്രമണത്തിനും മുതിരുമെന്ന് ലോകം ഭയപ്പെടുന്നു.
ഒരിക്കല് തുറന്നുവിട്ടാല് പിന്നീട് നിയന്ത്രിക്കാനോ തിരിച്ചുവിളിക്കാനോ കഴിയാത്ത അപ്രതീക്ഷിതമായ നിരവധി പ്രശ്നങ്ങളും കഷ്ടപ്പാടുകളും നിറഞ്ഞ പണ്ടോറയുടെ പെട്ടിയുടെ പ്രതീതിയാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്. എസ്റ്റോണിയ, ലിത്വാനിയ തുടങ്ങിയ ചെറിയ രാജ്യങ്ങള് വാഷിംഗ്ടണിനെ നിരുപാധികം പിന്തുണയ്ക്കുമ്പോള്, ഈ കളിയില് പങ്കെടുക്കുന്നത് യൂറോപ്പിന്റെ നാശത്തിന് വഴിവെക്കുമെന്ന് വിവേകമുള്ള നേതാക്കള് തിരിച്ചറിയുന്നു. യൂറോപ്പില് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ ആഴത്തിലുള്ള ആന്തരിക വിള്ളല് ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭാവി തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചേക്കാം.
Content Summary: Will the Iran-US conflict shatter the NATO alliance?
