ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തില് സമാനതകളില്ലാത്ത മാറ്റങ്ങള്ക്കാണ് രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. 1973-ല് രാഷ്ട്രപിതാവ് ഷെയ്ഖ് മുജീബുര് റഹ്മാന്റെ കാലത്ത് നടന്ന ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മുതല് പടിഞ്ഞാറന് ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളിലേതുപോലുള്ള യഥാര്ത്ഥ വോട്ടവകാശം ബംഗ്ലാദേശില് നടപ്പിലായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് യാഥാര്ത്ഥ്യം. ബി.എന്.പിയും (BNP) അവാമി ലീഗും ഒരുപോലെ ഭരണയന്ത്രത്തെയും ഗുണ്ടാബലത്തെയും തങ്ങളുടെ വിജയത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു ഭൂതകാലമാണ് രാജ്യത്തിനുള്ളത്. എന്നാല്, ഇത്തവണത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഈ പതിവുകളെല്ലാം തിരുത്തിക്കുറിച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് ബംഗ്ലാദേശിലെ ചിറ്റഗോംഗില് പീഡിയാട്രീഷനായി ജോലി ചെയ്യുന്ന ഡോ. രേണുക ‘അഴിമുഖ’ത്തോട് സംസാരിക്കുന്നു.
അതീവ സമാധാനപരമായി നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പില് 59.4% വോട്ടുകള് രേഖപ്പെടുത്തി. അവാമി ലീഗിന്റെ 20 വര്ഷത്തെ ദുര്ഭരണത്തോടുള്ള ജനങ്ങളുടെ അമര്ഷം വോട്ടെടുപ്പില് പ്രകടമായിരുന്നു. അവാമി ലീഗ് അനുകൂലികളില് ഭൂരിഭാഗവും വോട്ടെടുപ്പില് നിന്ന് വിട്ടുനിന്നപ്പോള്, വോട്ട് ചെയ്തവര് പ്രധാനമായും ജമാഅത്ത് സഖ്യത്തിന് എതിരായാണ് വിധി എഴുതിയത്.
ബി.എന്.പി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം സര്ക്കാര് രൂപീകരിക്കാനൊരുങ്ങുകയാണ്. എങ്കിലും മത്സരത്തിന്റെ തീവ്രത വോട്ടിംഗ് ശതമാനത്തില് വ്യക്തമാണ്. ബി.എന്.പി 42.8% വോട്ട് നേടിയപ്പോള് ജമാഅത്ത് 41.7% വോട്ട് നേടിവെറും 1.1% വ്യത്യാസം മാത്രം. എഴുപതോളം സീറ്റുകളില് അയ്യായിരത്തില് താഴെ വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് ഫലം നിര്ണ്ണയിക്കപ്പെട്ടത്. ചിലയിടങ്ങളില് ബി.എന്.പിക്ക് ഭരണകൂട സഹായം ലഭിച്ചെന്ന ആരോപണവും വോട്ടെണ്ണല് വീണ്ടും നടത്തണമെന്ന ആവശ്യവും ഉയര്ന്നിട്ടുണ്ട്.
യുവാക്കളുടെ കരുത്തും പുതിയ പാര്ട്ടികളും
ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ പുറത്താക്കിയ വിപ്ലവത്തിന് നേതൃത്വം നല്കിയ യുവാക്കള് പിന്നീട് ഭിന്നിച്ചുവെങ്കിലും അവരില് ആറുപേര് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എന്നത് വലിയ മാറ്റമാണ്. രൂപീകൃതമായി വെറും 11 മാസം മാത്രമായ എന്.സി.പി (NCP) 6 സീറ്റുകള് നേടിയത് ജനങ്ങള് മാറ്റം ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ്.
മതവിശ്വാസികളാണെങ്കിലും തങ്ങള് മതഭ്രാന്തന്മാരല്ലെന്ന് ബംഗ്ലാദേശ് ജനത ഒരിക്കല് കൂടി തെളിയിച്ചു. ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയുടെ വിജയം പ്രധാനമായും 1947-ല് ഇന്ത്യയില് നിന്ന് കുടിയേറിയവര് കൂടുതലുള്ള അതിര്ത്തി ജില്ലകളില് മാത്രമായി ഒതുങ്ങി. ബി.എന്.പി വിമതര് തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടവും ജമാഅത്തിന്റെ വിജയത്തിന് ചിലയിടങ്ങളില് വഴിയൊരുക്കി.
തിരഞ്ഞെടുപ്പിനൊപ്പം നടന്ന ഹിതപരിശോധനയില് അഞ്ചു കോടി ജനങ്ങള് ഭരണഘടനാ പരിഷ്കാരങ്ങളെ അനുകൂലിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി പാര്ലമെന്റിന് ഇനി ഒരു ഉപരിസഭ ഉണ്ടായിരിക്കും. വരുന്ന ആറു മാസത്തിനുള്ളില് പുതിയ സര്ക്കാര് പരിഷ്കാരങ്ങള് നടപ്പിലാക്കണം. വോട്ട് ശതമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില് സീറ്റുകള് വിഭജിക്കുന്നതിനാല് ഉപരിസഭയില് ജമാഅത്തിനും എന്.സി.പിക്കും തുല്യമായ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കും. നയരൂപീകരണത്തില് ഇവര് നിര്ണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കും.
വരാനിരിക്കുന്ന വെല്ലുവിളികള്
ദാരിദ്ര്യവും തൊഴിലില്ലായ്മയും വര്ധിച്ചു വരുന്ന സാഹചര്യത്തില് പുതിയ സര്ക്കാരിന് മുന്നോട്ടുള്ള പാത ദുഷ്കരമാണ്. ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ ഇന്ത്യയില് നിന്ന് വിട്ടുനല്കാന് ആവശ്യപ്പെടുമെന്നും അവരെ വിചാരണ ചെയ്യുമെന്നുമാണ് ബി.എന്.പി നിലപാട്. എങ്കിലും അവാമി ലീഗിനെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരാന് അവര് അനുവദിച്ചേക്കാം. നിലവില് ജയിലിലുള്ള അവാമി ലീഗ് പ്രവര്ത്തകര് വരും ദിവസങ്ങളില് മോചിതരായേക്കും.
സെഡ് ജനറേഷന് (Gen Z) പുതിയ സര്ക്കാരിനെതിരെ കടുത്ത ജാഗ്രതയിലാണ്. പഴയ അഴിമതിയും സ്വേച്ഛാധിപത്യവും തുടര്ന്നാല് വീണ്ടും തെരുവിലിറങ്ങുമെന്ന് യുവനേതാക്കള് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഹസീന ഭരണകൂടം ചെയ്ത തെറ്റുകള് ആവര്ത്തിക്കാന് പുതിയ സര്ക്കാരിന് കഴിയില്ലെന്ന് ചുരുക്കം.
Content Summary: Bangladesh’s new dawn: a revolution at the ballot box guarded by Gen Z
