ബോബി ചെമ്മണൂര്‍ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസിഡര്‍ പദവി വഹിക്കുന്ന മലങ്കര മള്‍ട്ടി സ്റ്റേറ്റ് കോ ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയില്‍ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കമ്പനികളിലേക്ക് വന്‍ വായ്പകള്‍ പോകുന്നതിന്റെ തെളിവുകള്‍ ആണ് അഴിമുഖവും ന്യൂസ് മിനുറ്റ്-ഉം ചേര്‍ന്ന് നടത്തുന്ന അന്വേഷണ പരമ്പരയുടെ ഈ ലക്കത്തില്‍ ഉള്ളത്. (ആദ്യ ഭാഗം വായിക്കാം; പെരുകുന്ന പങ്കാളികള്‍, വരുമാനം ശൂന്യം; ബോബി ചെമ്മണൂരിന്റെ എല്‍എല്‍പി-കളുടെ കഥ)

ബിസിനസുകാരനായ ബോബി ചെമ്മണൂരിന്റെ സാമ്പത്തിക ശക്തി, ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാഗത്തില്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തതുപോലെ ലിമിറ്റഡ് ലൈബിലിറ്റി പാര്‍ട്ട്ണര്‍ഷിപ്പ് (എല്‍ എല്‍ പി) സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെ മാത്രം നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടതല്ല. അതിന് പിന്‍ബലമേകാന്‍ ഒരു ലക്ഷത്തിലേറെ അംഗങ്ങള്‍ ഭാഗമായ ഒരു സഹകരണ സ്ഥാപനവുമുണ്ട്. മലങ്കര മള്‍ട്ടി സ്റ്റേറ്റ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ക്രെഡിറ്റ് സൊസൈറ്റി ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സഹകരണ ക്രെഡിറ്റ് സൊസൈറ്റികളില്‍ ഒന്നാണ്.

മലങ്കര സൊസൈറ്റിയുമായി ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന് ഉള്ള അടുപ്പത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത് ബോബിയുമായി ബന്ധമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കു നല്‍കിയ കോടികളുടെ വായ്പകളാണ്.

വായ്പയ്ക്ക് വേണ്ടി നല്‍കിയ ഒരു ഈടാണ് സൊസൈറ്റിയുടെ അപകടകരമായ ഔദാര്യത്തിന് പ്രകടമായ ഒരുദാഹരണം. ബോബിയുടെ ആഡംബര വാഹനശ്രേണിയിലെ സ്വര്‍ണനിറമുള്ള റോള്‍സ്-റോയ്‌സ് കാര്‍. കാറിന്റെ വിപണി മൂല്യം ഏതാണ്ട് 3.5 കോടി രൂപ മാത്രമായിരിക്കെ, മലങ്കര സൊസൈറ്റി അതിന്മേല്‍ 5 കോടിയുടെ വായ്പയാണ് അനുവദിച്ചത്.

ഞങ്ങള്‍ മലങ്കര സൊസൈറ്റിയുടെ ചെയര്‍മാനും എം.ഡി.യുമായ ജിസ്സോ ബേബിയുമായി നടത്തിയ സംഭാഷണത്തില്‍ ഒരു സഹകരണ സൊസൈറ്റിക്ക് വായ്പ നല്‍കാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്നും, അതില്‍ സ്വജനതാല്പര്യമില്ലെന്നുമാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്.

വളരെ എളുപ്പത്തില്‍ ലഭിക്കുന്ന വായ്പകള്‍ക്ക് പുറമെ, മലങ്കരയുടെ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡര്‍- പ്രൊമോട്ടര്‍ എന്ന നിലയില്‍ മാസംതോറും ഏകദേശം 28 ലക്ഷം ബോബി കൈപ്പറ്റുന്നുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വര്‍ഷം മാത്രം മലങ്കര അദ്ദേഹത്തിന് ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡര്‍ ഫീസായി 3.43 കോടി നല്‍കി, ഇത് അവര്‍ ബിസിനസ് പ്രൊമോഷനായി ചെലവഴിച്ചതിനേക്കാള്‍ ഏകദേശം ഏഴ് ഇരട്ടിയാണ്.

കടമെടുപ്പുകള്‍

തുടക്കത്തില്‍ മലങ്കര കത്തോലിക്കാ സഭയുടേത് ആയിരുന്ന സൊസൈറ്റി, സാമ്പത്തിക തകര്‍ച്ച നേരിട്ടതോടെ ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാകുകയായിരുന്നു. 2019-ല്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പ് ഏറ്റെടുക്കുമ്പോള്‍ ഏകദേശം സൊസൈറ്റിക്ക് 523 അംഗങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.

ഏതാനും വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍, ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം അംഗങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടിയെടുത്ത് മലങ്കര സൊസൈറ്റി ഒരു സ്വാധീനമുള്ള ധനകാര്യ സ്ഥാപനമായി വളര്‍ന്നു. ജിസ്സോ അവകാശപ്പെടുന്നത് അവരുടെ നിക്ഷേപങ്ങള്‍ ഇപ്പോള്‍ 550 കോടി രൂപ കടന്നു എന്നാണ്.

കേരളത്തിലെ മള്‍ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ സംഘങ്ങളില്‍, 2024-25-ല്‍ 895 കോടി രൂപയുടെ ബിസിനസ് വിറ്റുവരവ് രേഖപ്പെടുത്തി മലങ്കര പാലാ ആസ്ഥാനമായുള്ള സെന്‍ട്രല്‍ ഫിനാന്‍ഷ്യല്‍ ക്രെഡിറ്റ് ആന്‍ഡ് ഇന്‍വെസ്റ്റ്മെന്റ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡിന് (സി.എഫ്.സി.ഐ.സി.ഐ.) പിന്നില്‍ രണ്ടാമതായി. വിറ്റുവരവ് ഇപ്പോള്‍ 1,100 കോടി രൂപ കടന്നെന്നും ജിസ്സോ പറയുന്നു.

പുറമെ നോക്കുമ്പോള്‍, ബോബി ചെമ്മണൂര്‍ മലങ്കര സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രചാരണ അംബാസഡര്‍ മാത്രമാണെങ്കിലും, അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധമുള്ള കമ്പനികളാണ് ഈ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രധാന ഗുണഭോക്താക്കളില്‍ ചിലത്. ഏറ്റെടുത്ത ശേഷം, ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള കമ്പനികള്‍ മലങ്കരയില്‍ നിന്ന് 157 കോടി രൂപയിലധികം വായ്പയെടുത്തതായി രേഖകള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

2025 ഏപ്രിലിനും ഒക്ടോബറിനും ഇടയില്‍, ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു ബാങ്കിംഗ് ഇതര ധനകാര്യ സ്ഥാപനമായ (എന്‍.ബി.എഫ്.സി.) ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സ് ആന്‍ഡ് ഇന്‍വെസ്റ്റ്മെന്റ്സ് ലിമിറ്റഡ് മലങ്കരയില്‍ നിന്ന് കുറഞ്ഞത് 72 കോടി രൂപയുടെ വായ്പയെടുത്തു. 2025 ഒക്ടോബറോടെ 64 കോടി രൂപ തിരിച്ചടച്ചതായി രേഖകള്‍ കാണിക്കുന്നു. ഏകദേശം അതേ സമയത്ത്, മൂലധനം സമാഹരിക്കാന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ദീര്‍ഘകാല കടപ്പത്രമായ പരിവര്‍ത്തനമില്ലാത്ത കടപ്പത്രങ്ങള്‍ (എന്‍.സി.ഡി.കള്‍) വഴി ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സ് പണം സമാഹരിച്ചിരുന്നു.

ഞങ്ങള്‍ പരിശോധിച്ച 2021-22 കാലയളവിലെ കമ്പനി രേഖകള്‍ പ്രകാരം, സൊസൈറ്റിയില്‍ നിന്ന് ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഗോള്‍ഡ് പാലസ് ലിമിറ്റഡ് 60 കോടി രൂപ എടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇതില്‍ 20 കോടി രൂപ ഓവര്‍ഡ്രാഫ്റ്റാണ്.
ബോബിയുടെ മകളുടെ പേര് വഹിക്കുന്ന ഒരു എല്‍.എല്‍.പി. സ്ഥാപനമായ അന്ന ബോബി ജ്വല്ലേഴ്‌സ് എല്‍.എല്‍.പിക്ക് 5 കോടി രൂപ വായ്പ ലഭിച്ചു. ഇത് നഷ്ടത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ്.

ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഹോളിഡേയ്സ് ആന്‍ഡ് റിസോര്‍ട്ട്സിനും സൊസൈറ്റി 15 കോടി രൂപ വായ്പ അനുവദിച്ചു. ഇത് കൂടാതെ, ബോബിയുടെ റോള്‍സ് റോയ്സ് ഫാന്റം ഈട് വെച്ച് 5 കോടി രൂപ അധികമായും നേടി. ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഹോളിഡേയ്സ് ആന്‍ഡ് റിസോര്‍ട്ട്സിന്റെ വായ്പ മാത്രമാണ് ഇപ്പോള്‍ തിരിച്ചടയ്ക്കാന്‍ ബാക്കിയുള്ളതെന്ന് ജിസ്സോ പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ ഈ കമ്പനിക്ക് അന്യായമായി മൊറട്ടോറിയം പലതവണ നീട്ടി നല്‍കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ചില വാര്‍ത്താ സ്രോതസ്സുകള്‍ പറയുന്നു.

സി.ഡി.ബി. ജ്വല്ലേഴ്‌സ്, സി.ഡി.ബി. ഡെവലപ്പേഴ്സ് എന്നീ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പേരില്‍ 14 കോടി രൂപ എടുത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് സ്രോതസ്സുകള്‍ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഇത് സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കാനായില്ല. സി.ഡി.ബി. എന്ന ചുരുക്കെഴുത്ത് ചെമ്മണൂര്‍ ദേവസ്സിക്കുട്ടി ബോബി എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

വിരുദ്ധ താത്പര്യങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങള്‍

മലങ്കര സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രൊമോട്ടറും പ്രചാരണ അംബാസഡറുമായ ബോബിക്ക് 2023-24 സാമ്പത്തിക വര്‍ഷത്തില്‍ 2.55 കോടി രൂപ പ്രചാരണ അംബാസഡര്‍ ഫീസായി നല്‍കി. 2024-25-ല്‍ ഈ ഫീസ് 88 ലക്ഷം രൂപ വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു. ബോബി സൊസൈറ്റിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രചാരകനാണെന്നും, അതിനാല്‍ ഓരോ വര്‍ഷവും ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസിഡര്‍ ഫീയില്‍ വര്‍ദ്ധനവ് നല്‍കുന്നുണ്ടെന്നും ജിസോ പറഞ്ഞു. സൊസൈറ്റിയുടെ ഒരു പുതിയ കസ്റ്റമര്‍ ഫെലിസിറ്റേഷന്‍ സെന്റര്‍ (സി.എഫ്.സി.) തുറക്കുമ്പോള്‍, ബോബിയുടെ സാന്നിധ്യം ആളുകളെ ആകര്‍ഷിക്കുകയും അത് ബിസിനസ് വളര്‍ച്ചയ്ക്ക് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

എല്ലാ വര്‍ദ്ധനവുകളും ബോര്‍ഡ് അംഗീകരിച്ചതാണെന്നും ജിസ്സോ പറഞ്ഞു. ‘ബോബിയുടെ പ്രതിമാസ പ്രതിഫലം ഇപ്പോള്‍ 30 ലക്ഷം രൂപയില്‍ കൂടുതലാണ്,’ ജിസ്സോ പറഞ്ഞു.

12 ബോര്‍ഡ് അംഗങ്ങളില്‍, പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ – ചെയര്‍മാനും വൈസ് ചെയര്‍മാനും – ബോബിയുടെ കുടുംബവുമായി ബന്ധമുള്ളവരാണ്. കൂടാതെ, മറ്റ് രണ്ടുപേര്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത കൂട്ടാളികളാണ്.

മലങ്കര ബോര്‍ഡിന്റെ വൈസ് ചെയര്‍മാനായ മറിയാമ്മ പിയൂസ് ബോബിയുടെ പിതൃ സഹോദരിയാണ്, അതേസമയം ആനി കെ., രാജീഷ് കെ. എന്നിവര്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത കൂട്ടാളികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കമ്പനികളുമായി ബന്ധമുള്ളവരുമാണ്.
ബോബിയെപ്പോലുള്ള ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികളോ കമ്പനികളോ ഉള്‍പ്പെടുന്ന തീരുമാനങ്ങള്‍ വരുമ്പോള്‍, താല്‍പ്പര്യ സംഘര്‍ഷമുള്ള ഏതൊരു ബോര്‍ഡ് അംഗവും യോഗത്തില്‍ നിന്ന് മാറിനില്‍ക്കുമെന്ന് ജിസ്സോ അവകാശപ്പെട്ടു.

മലങ്കര സൊസൈറ്റി ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സിന് 2024 മുതല്‍ വായ്പ നല്‍കുന്നുണ്ട്.
ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സിന്റെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടര്‍ ബോബിയാണ്. ബോബിയുടെ ഭാര്യയുടെ കസിന്‍ കൂടിയായ ജിസ്സോ 2021 മാര്‍ച്ച് 31 വരെ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പൂര്‍ണസമയ ഡയറക്ടറും 2023 സെപ്റ്റംബര്‍ 30 വരെ പ്രൊമോട്ടര്‍ വിഭാഗം ഓഹരി ഉടമയുമായിരുന്നു. ഒരു കമ്പനിയില്‍ കാര്യമായ പങ്കാളിത്തമുള്ള, അതിന്റെ ദിശയിലും മാനേജ്മെന്റിലും നിയന്ത്രണമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ് പ്രൊമോട്ടര്‍ വിഭാഗം ഓഹരി ഉടമ.

ഏതെങ്കിലും മള്‍ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ സംഘത്തിലെ ഒരംഗം ആ സൊസൈറ്റിയുമായി ഉണ്ടാക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും കരാറില്‍ ഉള്‍പ്പെടുകയോ അതില്‍ നിന്ന് ലാഭം നേടുകയോ ചെയ്താല്‍, അവര്‍ ബോര്‍ഡില്‍ തുടരുന്നതിനെ മള്‍ട്ടി സ്റ്റേറ്റ് കോഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റീസ് നിയമം 2002 വിലക്കുന്നു.

ജിസ്സോ 2019 മുതല്‍ 2021 വരെ മലങ്കരയുടെ ഡയറക്ടര്‍ ബോര്‍ഡില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതേസമയം തന്നെ അദ്ദേഹം ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സിന്റെ ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു. ഓഡിറ്റര്‍മാര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതിനെത്തുടര്‍ന്ന് താന്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സിന്റെ ബോര്‍ഡില്‍ നിന്ന് സ്വയം ഒഴിഞ്ഞെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സില്‍ നിന്ന് താന്‍ ഒഴിഞ്ഞതിന് ശേഷമാണ് വായ്പ അനുവദിച്ചതെന്നും അതിനാല്‍ താല്‍പ്പര്യ സംഘര്‍ഷമില്ലെന്നും ജിസ്സോ വാദിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റ് എന്‍.ബി.എഫ്.സി.-കള്‍ക്ക് ഇതുവരെ വായ്പ നല്‍കിയിട്ടില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു. ‘ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സിന് നല്‍കിയത് ഹ്രസ്വകാല വായ്പകളായിരുന്നു, 16% പലിശ നിരക്കിലാണ് നല്‍കിയത്, അവര്‍ അത് തിരിച്ചടച്ചു,’ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ ബന്ധം വി. പഹല എന്ന മുന്‍ റിസര്‍വ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ആര്‍.ബി.ഐ.യുടെ തിരുവനന്തപുരത്തെ മാര്‍ക്കറ്റ് ഇന്റലിജന്‍സ് വിഭാഗത്തില്‍ മാനേജരായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 2017-ല്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ജ്വല്ലേഴ്‌സിന്റെ നിയമവിരുദ്ധ നിക്ഷേപ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് ആര്‍.ബി.ഐ. അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍, പഹല ഈ വിഭാഗത്തില്‍ അംഗമായിരുന്നു.

2019-ല്‍ വിരമിച്ച ഉടന്‍ അദ്ദേഹം ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഗോള്‍ഡ് പാലസ് ലിമിറ്റഡില്‍ ജോയിന്റ് ഡയറക്ടറായി ചേര്‍ന്നു, ഏതാനും മാസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ ഡയറക്ടറായി. 2021-ല്‍ അദ്ദേഹം മലങ്കര സൊസൈറ്റിയിലും ഡയറക്ടറായിരുന്നു. ഇതേ വര്‍ഷമാണ് മലങ്കര സൊസൈറ്റി ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഗോള്‍ഡ് പാലസ് ലിമിറ്റഡിന് 60 കോടി രൂപ വായ്പ നല്‍കിയത്.

ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിരീക്ഷിക്കാന്‍ സാധ്യതയുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ പിന്നീട് അവരോടൊപ്പം ചേരുന്നതിലെ ധാര്‍മ്മികതയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോള്‍, തങ്ങള്‍ക്ക് ‘വിദഗ്ധരെ’ ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നതിനാലാണ് പഹലയെ ക്ഷണിച്ചതെന്ന് ജിസ്സോ പറഞ്ഞു. വര്‍ഷങ്ങളായി നിരവധി മുതിര്‍ന്ന ബാങ്കിംഗ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ മലങ്കര നിയമിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

ഒരു മള്‍ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ സംഘത്തില്‍ കമ്പനികള്‍ക്ക് അംഗമാകാമെന്ന്‌ എം.എസ്.സി.എസ്. നിയമം പ്രത്യേകമായി പറയുന്നില്ല. മലങ്കര സൊസൈറ്റിയുടെ ബൈലോ പ്രകാരം ‘വ്യക്തികള്‍ക്ക്’ അംഗങ്ങളും നാമമാത്ര അംഗങ്ങളുമാകാം. ആദായനികുതി നിയമത്തില്‍ ‘വ്യക്തി’ എന്നതിനെ കമ്പനികളായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ജിസ്സോ പറഞ്ഞു. എങ്കിലും, മറ്റ് കമ്പനികള്‍ക്ക് 5 കോടി രൂപയില്‍ താഴെ മാത്രമേ വായ്പ നല്‍കിയിട്ടുള്ളൂ എന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു. ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പുമായി ബന്ധമുള്ള കമ്പനികള്‍ക്ക് മാത്രമാണ് കോടിക്കണക്കിന് രൂപ വായ്പയായി നല്‍കിയത്.

2022-23-ല്‍, 30 ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള വായ്പകളും മുന്‍കൂറുകളും അംഗീകരിക്കുകയോ ശുപാര്‍ശ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നതിന് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ബോര്‍ഡിന്റെ സബ്-കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചപ്പോള്‍, മറിയാമ്മ പിയൂസ്, ജിസ്സോ ബേബി, ആനി കെ., രാജീഷ് എ.കെ. എന്നിവര്‍ അതിന്റെ അംഗങ്ങളായി – ഇവരെല്ലാവരും പ്രൊമോട്ടര്‍ ബോബി ചെമ്മണൂരിന്റെ ബന്ധുക്കളോ അടുത്ത കൂട്ടാളികളോ ആണ് .
ഈ വായ്പകള്‍ ഈടുള്ളതോ ഈടില്ലാത്തതോ (സെക്യുവേര്‍ഡ് / അണ്‍സെക്യുവേര്‍ഡ്) ആണോ എന്നതാണ് അടുത്ത ചോദ്യം.

പരിവര്‍ത്തനമില്ലാത്ത കടപ്പത്രങ്ങള്‍ (എന്‍.സി.ഡി.കള്‍) സമാഹരിക്കുന്നതിനുള്ള വിവിധ പൊതു വിജ്ഞാപനങ്ങളില്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സ് ഈ വായ്പകളെ ഈടില്ലാത്തവ (അണ്‍സെക്യുവേര്‍ഡ്) എന്ന് പരാമര്‍ശിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍, ഈ വായ്പകളെല്ലാം ഈടിന്മേല്‍ മാത്രമാണ് നല്‍കിയതെന്ന് ജിസ്സോ പറയുന്നു. ‘ചെമ്മണൂര്‍ ക്രെഡിറ്റ്സ്‌ന്റെ കാര്യത്തില്‍ അത് ഭൂമിയാണ്. ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍, ബോബി ചെമ്മണൂരിന്റെ ഭൂമിയും സ്വത്തും ഈടായി നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്’. 2021 നവംബറില്‍ ഓവര്‍ഡ്രാഫ്റ്റ് എടുത്തപ്പോള്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ഗോള്‍ഡ് പാലസ് ഇന്റര്‍നാഷണല്‍, അവരുടെ ഏഴ് ശാഖകളില്‍ സ്റ്റോക്ക് ചെയ്തിരുന്ന, 138 കോടി രൂപ വിലമതിക്കുന്നതായി അവകാശപ്പെട്ട സ്വര്‍ണമാണ് ഈട് വെച്ചത്. എന്നാല്‍, വായ്പ ഉറപ്പാക്കാന്‍ സ്വര്‍ണ്ണ ശേഖരം ഈടായി ഉപയോഗിച്ചത് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതാണ്.

‘ഷോറൂമുകളിലെ മുഴുവന്‍ ആഭരണ ശേഖരവും തങ്ങളുടേതാണെന്ന് ചെമ്മണൂരിന് അവകാശപ്പെടാന്‍ കഴിയില്ല. അവര്‍ മൊത്തക്കച്ചവടക്കാരില്‍ നിന്ന് കടത്തിന് സ്വര്‍ണം കടം വാങ്ങാറുണ്ട്, അത് തിരിച്ചടയ്‌ക്കേണ്ടതുണ്ട്. കൂടാതെ, മിക്ക ഷോറൂമുകളും അഡ്വാന്‍സ്ഡ് ഗോള്‍ഡ് പര്‍ച്ചേസ് സ്‌കീമുകളിലും പഴയ സ്വര്‍ണ്ണ സ്‌കീമുകളിലും ഉപഭോക്താക്കള്‍ക്ക് സ്വര്‍ണം നല്‍കാനുണ്ട്. ഈ സ്വര്‍ണം കാലാവധി തീരുമ്പോള്‍ ഉപഭോക്താക്കള്‍ക്ക് നല്‍കേണ്ടതാണ്,’ ഒരു സ്രോതസ്സ് പറഞ്ഞു.

വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ക്ക് മറുപടിയായി ഏതാനും വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ സൊസൈറ്റി കൈവരിച്ച അതിശയകരമായ വളര്‍ച്ച ജിസ്സോ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വലിയ കമ്പനി വായ്പകള്‍ക്ക് പുറമെ, അവര്‍ കോര്‍പ്പറേറ്റ് ജീവനക്കാര്‍ക്ക് വായ്പ നല്‍കുന്നുണ്ടെന്നും, ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിലെ ഏകദേശം 600 ജീവനക്കാര്‍ ഇത് പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ‘ഞങ്ങള്‍ക്ക് നല്ല വിറ്റുവരവുണ്ട്, കൂടുതല്‍ വായ്പ നല്‍കാന്‍ ഞങ്ങള്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനായി ഞങ്ങള്‍ ബന്ധപ്പെട്ട കമ്പനികളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞേക്കാം. എന്നാല്‍ താല്‍പ്പര്യ സംഘര്‍ഷം ഇല്ല.’

മലങ്കര സൊസൈറ്റി എങ്ങനെ ബോബിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി

ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പ് 2019-ല്‍ സഹകരണ സംഘത്തെ ഏറ്റെടുത്ത സാഹചര്യങ്ങള്‍ കൗതുകകരമാണ്.

സിറോ-മലങ്കര കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ മൂവാറ്റുപുഴ രൂപതയുടെ ബിഷപ്പ് എമരിറ്റസ് ആയിരുന്ന എബ്രഹാം മാര്‍ യൂലിയോസ് 2009 ഫെബ്രുവരിയില്‍ മള്‍ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെ നിയമപ്രകാരം മലങ്കര ക്രെഡിറ്റ് സൊസൈറ്റി രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്തു. അംഗങ്ങള്‍ വായ്പ തിരിച്ചടയ്ക്കുന്നതില്‍ വീഴ്ച വരുത്തിയപ്പോള്‍ സൊസൈറ്റി കാര്യമായ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകള്‍ നേരിട്ടു. യൂഹാനോന്‍ മാര്‍ തിയോഡോഷ്യസ് മൂവാറ്റുപുഴ രൂപതയുടെ രണ്ടാമത്തെ രൂപതാ ബിഷപ്പായി ചുമതലയേറ്റപ്പോള്‍ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു.

മുന്‍ ആര്‍.ബി.ഐ. ഉദ്യോഗസ്ഥനും ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഗോള്‍ഡ് പാലസിന്റെ ഡയറക്ടര്‍മാരില്‍ ഒരാളുമായ വി. പഹല ഒരു ചര്‍ച്ചയ്ക്ക് കളമൊരുക്കി. സൊസൈറ്റിയുടെ അനിവാര്യമായ തകര്‍ച്ച തടയുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. സൊസൈറ്റി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന് അധികം ആലോചിക്കേണ്ടിവന്നില്ല.

2019 ഡിസംബര്‍ 21-ന് നടന്ന ഒരു പ്രത്യേക പൊതുയോഗത്തില്‍, ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിലെ എട്ട് ഡയറക്ടര്‍മാരെയും ജീവനക്കാരെയും – ജിസ്സോ ബേബി, മറിയാമ്മ പിയൂസ്, എം.ഡബ്ല്യു. കൃഷ്ണന്‍, കെ. ആനി, രാജീഷ് എ.കെ., വി. പഹള, മാത്യു പി.ടി., സി.കെ. പ്രഭാകരന്‍ – സൊസൈറ്റിയുടെ ഡയറക്ടര്‍ ബോര്‍ഡ് അംഗങ്ങളായി നിയമിച്ചു.
കുടുംബാംഗങ്ങളായ ജിസോ, മറിയാമ്മ, ചെമ്മണൂര്‍ ജീവനക്കാരിയായ ആനി എന്നിവരെ കൂടാതെ മറ്റ് ബോര്‍ഡ് അംഗങ്ങളും ബോബിയുമായി ബന്ധപെട്ടവരായിരുന്നു. രാജീഷ് ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഗോള്‍ഡ് പാലസിലെ ക്ലീനിംഗ് സൂപ്പര്‍വൈസറാണ്. പ്രഭാകരന്‍ ചെമ്മണൂരിന്റെ ധനകാര്യ വിഭാഗത്തില്‍ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു, മാത്യു ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വസ്തുവിന്റെ കെയര്‍ടേക്കറായിരുന്നു.

സൊസൈറ്റിയുടെ മുന്‍ പ്രൊമോട്ടറും മാര്‍ യൂലിയോസിന്റെ ബന്ധുവുമായ പി.വി. ഫിലിപ്പ് ഈ നീക്കത്തെ കേരള ഹൈക്കോടതിയില്‍ ചോദ്യം ചെയ്തു. പുതിയ ബോര്‍ഡ് അംഗങ്ങളെ നിയമിക്കുന്നതില്‍ സൊസൈറ്റിയുടെ നിയമങ്ങള്‍ ലംഘിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ഒരു റിട്ട് ഹര്‍ജിയില്‍ ഫിലിപ്പ് ആരോപിച്ചു. പ്രത്യേക പൊതുയോഗത്തിന് ഒരു മാസം മുമ്പ് ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിലെ എട്ട് അംഗങ്ങള്‍ മറ്റ് അംഗങ്ങളില്‍ നിന്ന് അവരുടെ ഓഹരികള്‍ വാങ്ങിയതായും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. ഫിലിപ്പിന്റെ ഓഹരി പോലും ഒരുപാട് നിര്‍ബന്ധത്തിന് ശേഷം ബെര്‍ണാര്‍ഡിന്‍ എന്നയാള്‍ക്ക് വിറ്റഴിച്ചതായും പറയപ്പെടുന്നു.

സൊസൈറ്റിയുടെ ബൈലോ പ്രകാരം, കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും അംഗമായി തുടരുന്നവര്‍ക്ക് മാത്രമേ ഡയറക്ടറാകാന്‍ യോഗ്യതയുള്ളൂ. ജിസ്സോയും സംഘവും പ്രത്യേക പൊതുയോഗത്തിന് ഒരു മാസം മുമ്പ്, 2019 നവംബറില്‍ ഓഹരികള്‍ സ്വന്തമാക്കിയതായി ഫിലിപ്പ് കോടതിയില്‍ പറഞ്ഞു. ചെമ്മണൂര്‍ ജീവനക്കാരുടെ നിയമനം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന തന്റെ ആശങ്കകള്‍ വരണാധികാരി അവഗണിച്ചതിനെത്തുടര്‍ന്നാണ് ഫിലിപ്പ് കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ഏതാനും മാസങ്ങള്‍ക്കുശേഷം, ഹൃദയാഘാതം മൂലം ഫിലിപ്പ് മരിച്ചു. ഇതോടെ ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന്റെ നിയമപരമായ തടസ്സങ്ങക്ക് അവസാനമായി. ഹര്‍ജിക്കാരന്റെ അഭിഭാഷകന്‍ കേസ് (ഡബ്ല്യു.പി.(സി.) 9202, 2020) മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നില്ലെന്ന് കോടതിയെ അറിയിച്ചതിനെത്തുടര്‍ന്ന് 2023-ല്‍ കേസ് തള്ളി.

അവിശ്വസനീയമായ വളര്‍ച്ച

കഴിഞ്ഞ അഞ്ചു വര്‍ഷത്തിനുള്ളില്‍ മലങ്കര സൊസൈറ്റി അതിശയകരമായ വളര്‍ച്ചയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ഏറ്റെടുക്കുന്ന സമയത്ത് മലങ്കരയ്ക്ക് 523 അംഗങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.

‘ചെറിയ ഒരു മുറിയും ഉപകരണങ്ങളും മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. മിക്ക കുടിശ്ശിക വായ്പകളും കിട്ടാക്കടമായി എഴുതിത്തള്ളേണ്ടി വന്നു,’ ജിസ്സോ അവകാശപ്പെട്ടു.
ഏറ്റെടുത്ത ഉടന്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പ് 1077 പുതിയ അംഗങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തതായി സ്രോതസ്സുകള്‍ പറയുന്നു. രസകരമെന്നു പറയട്ടെ, അവരെല്ലാവരും ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിലെ ജീവനക്കാരായിരുന്നു. ഗ്രൂപ്പിന്റെ ചീഫ് ഫിനാന്‍ഷ്യല്‍ ഓഫീസറും നിയമോപദേഷ്ടാക്കളും ഈ പട്ടികയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

വലിയ വരുമാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന വിവിധ നിക്ഷേപ പദ്ധതികള്‍ മലങ്കര നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ചില പദ്ധതികള്‍ 66 മാസത്തിനുള്ളില്‍ നിക്ഷേപ തുക ഇരട്ടിയാക്കുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ഒരു പ്രചാരണ പോസ്റ്റര്‍ അനുസരിച്ച്, ഒരു ലക്ഷം രൂപയുടെ പ്രാരംഭ നിക്ഷേപത്തില്‍ നിന്ന് 66 മാസത്തിനുള്ളില്‍ നിക്ഷേപകര്‍ക്ക് രണ്ട് ലക്ഷം രൂപ ലഭിക്കും. മറ്റൊരു ഫ്‌ലൈയര്‍ 25 വര്‍ഷത്തിനുള്ളില്‍ 4 ലക്ഷം രൂപയുടെ നിക്ഷേപത്തിന് ഒരു കോടി രൂപയുടെ കാലാവധി പൂര്‍ത്തിയാകുമ്പോള്‍ തുക വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. സൊസൈറ്റി 9.75% പലിശ നിരക്കില്‍ ആവര്‍ത്തന നിക്ഷേപ പദ്ധതികളും സ്ഥിര നിക്ഷേപ പദ്ധതികളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 10-20 വര്‍ഷം കാലാവധിയുള്ള ദീര്‍ഘകാല നിക്ഷേപ പദ്ധതികളും ഉണ്ട്.

ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പ് അതിന്റെ ഏജന്റുമാര്‍ വഴിയും ചെമ്മണൂര്‍ ഗോള്‍ഡ് പാലസ് ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ലിമിറ്റഡിലെ ജീവനക്കാര്‍ വഴിയും നടത്തിയ തീവ്രമായ പ്രചാരണമാണ് നിക്ഷേപകരുടെ എണ്ണത്തിലെ ഈ അതിശയകരമായ വര്‍ദ്ധനവിന് കാരണം.

2022-ല്‍, വോട്ടിംഗ് അവകാശമില്ലാത്ത അംഗങ്ങളില്‍ നിന്ന് സ്ഥാപനം നിയമങ്ങള്‍ ലംഘിച്ച് പണം ശേഖരിക്കുന്നുവെന്നും, മലങ്കരയ്ക്ക് വേണ്ടി നിക്ഷേപങ്ങള്‍ കണ്ടെത്താന്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ഷോറൂമുകളും ജീവനക്കാരും ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്നും ആരോപിച്ച് റിസേര്‍വ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു പരാതി ലഭിച്ചു. അന്വേഷണം ആരംഭിക്കാന്‍ ബാനിങ് ഓഫ് അണ്‍റെഗുലേറ്റഡ് ഡെപ്പോസിറ് സ്‌കീമി (ബി യു ഡി എസ് ) ന്റെ അധികാരികളോട്-നോട് ആര്‍.ബി.ഐ. ആവശ്യപ്പെട്ടു, അത് പിന്നീട് പോലീസിലെ ക്രൈംബ്രാഞ്ചിന് കൈമാറി.

ചെമ്മണൂര്‍ ജീവനക്കാരെ ചോദ്യം ചെയ്ത ശേഷം ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ഒരു റിപ്പോര്‍ട്ട് സമര്‍പ്പിച്ചു. മലങ്കരയുമായുള്ള അവരുടെ ബിസിനസ് കറസ്പോണ്ടന്റ് കരാറിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഉപഭോക്താക്കളെ അവര്‍ ആകര്‍ഷിച്ചതെന്ന് റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ പറയുന്നു. ‘താല്‍പ്പര്യമുള്ള ഉപഭോക്താക്കളില്‍ നിന്ന് ചെക്കുകള്‍ വഴി നിക്ഷേപങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കുന്നു, കൂടാതെ സ്ഥിര നിക്ഷേപ രസീതുകള്‍ നല്‍കുകയും ചെയ്തു. നിക്ഷേപകര്‍ക്ക് 11% പലിശ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, എല്ലാ ഇടപാടുകളും ബാങ്കുകള്‍ വഴിയാണ്,’ റിപ്പോര്‍ട്ട് പറഞ്ഞു. ഇത്തരം ഒരു കരാര്‍ നിയമപരമാണോ എന്ന് ക്രൈംബ്രാഞ്ച് സംസ്ഥാന സഹകരണ രജിസ്ട്രാറില്‍ നിന്ന് വ്യക്തത തേടി.
മള്‍ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെ നിയമം, 2002-ലെ 9(1) വകുപ്പ് അനുസരിച്ച് ബിസിനസ് ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി ഇത്തരം കരാറുകള്‍ നിയമപരമാണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചുകൊണ്ട് സഹകരണ രജിസ്ട്രാര്‍ ചെമ്മണൂര്‍ ഗ്രൂപ്പിന് ക്ലീന്‍ ചിറ്റ് നല്‍കി. പൊതുജനങ്ങളില്‍ നിന്ന് നിക്ഷേപം സ്വീകരിക്കാന്‍ സൊസൈറ്റി സ്വീകരിച്ച രീതികളും ‘വിവേകമുള്ളതായിരുന്നു’ എന്നും റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ പറയുന്നു.

എങ്കിലും, സംസ്ഥാന നിയമവകുപ്പ് ഇതിനോട് വിയോജിച്ചു. 2023 ജനുവരിയില്‍ സംസ്ഥാന നിയമ സെക്രട്ടറി നല്‍കിയ നിയമോപദേശം മലങ്കര സൊസൈറ്റി മള്‍ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെ നിയമം (എം.സി.എസ്.എ.) വകുപ്പ് 67(1), അനിയന്ത്രിത നിക്ഷേപ പദ്ധതികള്‍ നിരോധന നിയമം, 2019 (ബി.യു.ഡി.എസ്. നിയമം) വകുപ്പ് 5 എന്നിവ പോലുള്ള നിയമങ്ങള്‍ ലംഘിച്ചുവെന്നാണ്.

2024 ഏപ്രിലില്‍, സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് ഈ വിഷയം കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെ കേന്ദ്ര രജിസ്ട്രാര്‍ക്ക് കൈമാറി. കാരണം മള്‍ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെ റെഗുലേറ്റര്‍ അവരാണ്. ബി.യു.ഡി.എസ്. നിയമപ്രകാരം പോലും, റെഗുലേറ്ററുടെ ശുപാര്‍ശയിന്മേല്‍ മാത്രമേ നടപടിയെടുക്കാന്‍ കഴിയൂ.

എഡിറ്റിംഗ്; ബിനു കരുണാകരന്‍, ദി ന്യൂസ്മിനിട്ട്‌



(Disclaimer; ചെമ്മണൂര്‍ ജ്വല്ലേഴ്സും ചെമ്മണൂര്‍ ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ജ്വല്ലേഴ്സും യഥാക്രമം ജോര്‍ജ്ജ് ചെമ്മണൂരിന്റെയും ബോബി ചെമ്മണൂരിന്റെയും ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള രണ്ട് പരസ്പര ബന്ധമില്ലാത്ത ഗ്രൂപ്പുകളാണ്. ബോബി ചെമ്മണൂരുമായി ബന്ധമുള്ള ബിസിനസ്സ് സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് ഞങ്ങളുടെ അന്വേഷണം.)

Content Summary: Boby Chemmanur’s empire and the Malankara Society’s generous loans