ക്യൂബയുടെ തലസ്ഥാനമായ ഹവാനയിലെ വിപ്ലവ മ്യൂസിയത്തില് എത്തുന്ന ഏതൊരു സഞ്ചാരിയെയും ആകര്ഷിക്കുന്ന ഒരു ചിത്രം അവിടെയുണ്ട്. 1959-ലെ വിപ്ലവത്തിന് മുന്പുള്ള ക്യൂബയുടെ ദാരിദ്ര്യം വിളിച്ചോതുന്ന ഒരു ബ്ലാക്ക് ആന്ഡ് വൈറ്റ് ചിത്രം. മണ്ണുകൊണ്ടുള്ള കുടിലില് വിറക് അടുപ്പില് പാചകം ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്ത്രീയാണതില്. ബാറ്റിസ്റ്റയുടെ സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തില് നിന്ന് വിപ്ലവകാരികള് ജനങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ചു എന്നതിന്റെ തെളിവായി ക്യൂബന് ഭരണകൂടം ദശാബ്ദങ്ങളായി ഈ ചിത്രം ഉയര്ത്തിക്കാട്ടാറുണ്ട്. എന്നാല് ഇന്ന്, ഹവാനയിലെ തെരുവുകളില് സാധാരണ വീട്ടമ്മമാരെ കാണുമ്പോള് ആ മ്യൂസിയത്തിലെ ചിത്രം അവിടുത്തെ വര്ത്തമാനകാലമായി പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ‘മ്യൂസിയത്തിലെ ചിത്രത്തിലേതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇന്ന് ഞങ്ങളും ജീവിക്കുന്നത്,’ എന്ന് പറയുന്ന വീട്ടമ്മയായ ലിസാന്ഡ്രയുടെ വാക്കുകള് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ തകര്ച്ചയുടെ നേര്ചിത്രമാണെന്ന് ബിബിസി റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നു.
എണ്ണ വറ്റിയ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ
ക്യൂബയുടെ ഇന്നത്തെ ദുരവസ്ഥയുടെ പ്രധാന കാരണം ഇന്ധനക്ഷാമമാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ക്യൂബയുടെ ഊര്ജ്ജ ആവശ്യങ്ങള് നിറവേറ്റിയിരുന്നത് സഖ്യകക്ഷിയായ വെനിസ്വേലയായിരുന്നു. പ്രതിദിനം ഏകദേശം 35,000 ബാരല് എണ്ണയാണ് വെനിസ്വേലയില് നിന്ന് ക്യൂബയിലേക്ക് എത്തിയിരുന്നത്. എന്നാല് അയല്രാജ്യമായ വെനിസ്വേലയില് അമേരിക്ക നടത്തിയ ഇടപെടലുകളും പ്രസിഡന്റ് നിക്കോളാസ് മഡുറോയുടെ പുറത്താകലും ക്യൂബയുടെ നട്ടെല്ലൊടിച്ചു.
വാഷിംഗ്ടണ് വെനിസ്വേലയുടെ എണ്ണ വ്യവസായത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തതോടെ ദ്വീപിലേക്കുള്ള എണ്ണക്കപ്പലുകള് വറ്റിപ്പോയി. റഷ്യയോ ചൈനയോ ഇറാനോ ഈ ശൂന്യത നികത്താന് തയ്യാറാകാത്തത് പ്രതിസന്ധി അതീവ ഗുരുതരമാക്കി. ഇന്ധനം അയയ്ക്കുന്ന രാജ്യങ്ങള്ക്കെതിരെ കര്ശനമായ വ്യാപാര ഉപരോധം ഏര്പ്പെടുത്തുമെന്ന യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിന്റെ ഭീഷണി മറ്റു രാജ്യങ്ങളെ പിന്നോട്ടടിപ്പിച്ചു.
നിശ്ചലമായി ഹവാനയും ജനജീവിതവും
ഇന്ധനമില്ലാത്തത് ക്യൂബയിലെ ജീവിതം നിശ്ചലമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഹവാനയിലെ തെരുവുകളില് ഇന്ന് വൈദ്യുതി മുടക്കം ഒരു നിത്യസംഭവമാണ്. ദിവസവും 15 മണിക്കൂറിലധികം നീളുന്ന പവര്കട്ട് ജനങ്ങളെ ദുരിതത്തിലാഴ്ത്തുന്നു. ആശുപത്രികള് പലപ്പോഴും ഇരുട്ടിലാണ്. അടിയന്തര ചികിത്സകള് മാത്രമാണ് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. സ്കൂളുകള് അടച്ചിട്ടിരിക്കുന്നു. മാലിന്യ ട്രക്കുകള്ക്ക് ഓടാന് ഇന്ധനമില്ലാത്തതിനാല് തെരുവ് മൂലകളില് മാലിന്യം കുന്നുകൂടി കിടക്കുന്നു.
ലിസാന്ഡ്രയുടെ ഭര്ത്താവ് ബ്രെനി ഹെര്ണാണ്ടസിനെപ്പോലെയുള്ള സാധാരണക്കാര്ക്ക് അടുത്ത നേരത്തെ ഭക്ഷണം എവിടെ നിന്ന് കിട്ടുമെന്ന് ഒരു നിശ്ചയവുമില്ല. ഗ്യാസ് ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാല് കടല്ത്തീരങ്ങളില് പോയി വിറക് ശേഖരിച്ചാണ് ഇവര് പാചകം ചെയ്യുന്നത്. വെളുത്ത ചോറ് മാത്രമാണ് പല വീടുകളിലെയും ഏക ഭക്ഷണം. വിപ്ലവം വാഗ്ദാനം ചെയ്ത സാമൂഹിക സുരക്ഷാ വലകള് സാര്വത്രിക ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം എല്ലാം ഇന്ന് തകര്ച്ചയുടെ വക്കിലാണ്.
ട്രംപിന്റെ സമ്മര്ദ്ദം
അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ക്യൂബയ്ക്ക് മേല് ചെലുത്തുന്ന ‘പരമാവധി സമ്മര്ദ്ദം’ എന്ന ട്രംപിന്റെ നയമാണ് പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം വര്ധിപ്പിക്കുന്നത്. ക്യൂബയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പൂര്ണ്ണമായും തകര്ത്ത് അവിടുത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തെ താഴെയിറക്കുക എന്നതാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. 2014-ല് ബരാക് ഒബാമ തുടങ്ങിവെച്ച നയതന്ത്രപരമായ സൗഹൃദം ഇന്ന് പഴങ്കഥയാണ്. ക്യൂബയെ ഭീകരവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയില് അമേരിക്ക ഉള്പ്പെടുത്തിയത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില് വ്യാപാരം നടത്തുന്നതിന് വലിയ തടസ്സമായി മാറുകയാണ്.
അതിര്ത്തിയിലെ സംഘര്ഷങ്ങളും നയതന്ത്ര ബന്ധത്തെ ഉലച്ചിട്ടുണ്ട്. യുഎസ് രജിസ്റ്റര് ചെയ്ത ബോട്ടില് സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ക്യൂബന് പൗരന്മാരെ ക്യൂബന് അതിര്ത്തി സേന വെടിവെച്ചു കൊന്നത് വലിയ വിവാദമായി. ഇതിനെക്കുറിച്ച് അമേരിക്കന് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാര്ക്കോ റൂബിയോ അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അകല്ച്ച വര്ദ്ധിച്ചു.
വിപ്ലവ വീര്യം ചോരുന്ന ജനത
പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഭരണകൂടം ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ച വിപ്ലവ മുദ്രാവാക്യങ്ങള് കൊണ്ട് വിശപ്പടക്കാന് കഴിയില്ലെന്ന് ക്യൂബന് ജനത തിരിച്ചറിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ‘ട്രംപ് ഈ രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കട്ടെ, അങ്ങനെയെങ്കിലും മാറ്റമുണ്ടാകുമോ എന്ന് നോക്കാം’ എന്ന് തുറന്നുപറയാന് നിര്മ്മാണ തൊഴിലാളിയായ ബ്രെനിയെപ്പോലുള്ളവര് ഇപ്പോള് മടിക്കുന്നില്ല. ഭരണകൂടത്തോടുള്ള പേടിയേക്കാള് വലിയതാണ് അവരുടെ വിശപ്പ് എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് ഈ തുറന്നുപറച്ചിലുകള്.
സാമ്പത്തിക തകര്ച്ചയും പട്ടിണിയും കാരണം ആയിരക്കണക്കിന് ക്യൂബന് പൗരന്മാരാണ് ഓരോ ദിവസവും കടല്മാര്ഗ്ഗം അമേരിക്കയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്യാന് ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇത് യുഎസിലെ ഫ്ലോറിഡ പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളില് വലിയ കുടിയേറ്റ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.
നിലവില് ക്യൂബയുടെ കൈവശമുള്ള എണ്ണശേഖരം ആറ് മുതല് എട്ട് ആഴ്ച വരെ മാത്രമേ നീണ്ടുനില്ക്കൂ എന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ കണക്കുകൂട്ടല്. പുതിയ വിതരണ സ്രോതസ്സുകള് കണ്ടെത്തിയില്ലെങ്കില് രാജ്യം കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്കും അരാജകത്വത്തിലേക്കും നീങ്ങും. മെക്സിക്കോയില് നിന്ന് എത്തുന്ന മാനുഷിക സഹായങ്ങള് താല്ക്കാലിക ആശ്വാസം നല്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതൊരു ശാശ്വത പരിഹാരമല്ല.
ഹവാനയിലെ വിപ്ലവ മ്യൂസിയം ഇപ്പോള് നവീകരണത്തിലാണ്. ക്യൂബന് നേതാവ് റൗള് കാസ്ട്രോയും യുഎസ് പ്രതിനിധികളും തമ്മില് ചര്ച്ചകള് നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന ഊഹാപോഹങ്ങള് നിലനില്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ജനങ്ങളുടെ ദുരിതത്തിന് ഉടനടി അന്ത്യമുണ്ടാകുമെന്ന് ആരും കരുതുന്നില്ല. പട്ടിണി പടരുന്ന തെരുവുകളില് ജനങ്ങള് കാത്തിരിക്കുന്നത് വിപ്ലവത്തിനല്ല, മറിച്ച് തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങള്ക്ക് നല്കാന് ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്തിനായാണ്.
Content Summary: Cuba on the brink of collapse; fuel crisis and hunger return to the Havana streets
