മിഴിവാര്ന്ന ബ്ലാക്ക് ആന്റ് വൈറ്റ് ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ഇന്ത്യ ഭരിച്ച ഏറ്റവും ശക്തയായ ഭരണാധികാരിയുടെ വ്യക്തി ജീവിതത്തിന്റെ പല മുഹൂര്ത്തങ്ങള് മനോഹരമായി പകര്ത്തി രഘുറായ് ഒരുക്കിയ പുസ്തകമാണ് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി.
ന്യൂഡല്ഹിയിലെ 1985 ല് ലുസ്റ്റര് പ്രസ്സ് പുറത്തിറക്കിയ, പപ്പുല് ജയേക്കര് എഴുതി രഘുറായിയുടെ മികച്ച ബ്ലാക്ക് ആന്റ് വൈറ്റ് ഫോട്ടോകള് കൊണ്ട് സമ്പന്നമായ ‘ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി’ യെന്ന പുസ്തകം ഒരു ജീവചരിത്രമോ ഓര്മ്മക്കുറിപ്പോ അല്ലെങ്കിലും ഇന്ദിരയിലുടെ ഇന്ത്യന് രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക ചരിത്രം തെളിയുന്ന ഒരു മികച്ച പുസ്തകമാണ്.
സാംസ്കാരിക പ്രവര്ത്തകയും എഴുത്തുകാരിയുമായിരുന്ന പപ്പുല് ജയേക്കര് പ്രധാനമന്ത്രിമാരായിരുന്ന ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി, രാജീവ് ഗാന്ധി എന്നിവരുടെ സാംസ്കാരിക ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്നു. പപ്പുല് ജയേക്കര് എഴുതി രഘുറായ് പകര്ത്തിയ ഇന്ദിരാ ഗാഡിയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച ബ്ലാക്ക് ആന്റ് വൈറ്റ് ഫോട്ടോകള് അടങ്ങിയ മനോഹരമായ പുസ്തകമാണ് ഇത്.
1931 ല് നെഹറു കുടുംബഭവനമായ അലഹാബാദിലെ ആനന്ദഭവനില് വെച്ച് ഇന്ദിരയെ കണ്ടതു മുതല് അവസാനമായി കണ്ട 1984 ഒക്ടോബര് 26 വരെ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുമായി ആത്മബന്ധം പുലര്ത്തിയ അപൂര്വ്വ വ്യക്തിയായിരുന്നു പപ്പുല് ജയേക്കര്. 1992 ല് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ ഒരു ജീവചരിത്രം പപ്പുല് ജയേക്കര് എഴുതിയത് പുറത്ത് വന്നു. 1974 ല് രഘുറായ് A Day in the life of Indira Gandhi എന്നൊരു പുസ്തകം ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ അപൂര്വ്വങ്ങളായ ഫോട്ടോ ഉള്പ്പെടുത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 2004 ല് India Gandhi A Living Legacy എന്നൊരു ഫോട്ടോ പുസ്തകവും. പപ്പുല് ജയേക്കറും രലുറായ്യും ഒരുമിച്ചപ്പോള് പിറന്നത് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ ജിവിത യാത്രയുടെ നേര്കാഴച്ചയായി മാറിയ ഒരു അപൂര്വ്വ പുസ്തകം.
1966-ല് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രിയായതിനുശേഷം, അവസാന നാളുകള് വരെ അപൂര്വമായ അവരുടെ ഫോട്ടോകള് എടുക്കാന് രഘു റായിക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. വര്ഷങ്ങളായി അദ്ദേഹം അവരോടൊപ്പം നിരവധി പ്രത്യേക ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് സെഷനുകള് നടത്തി. ഈ പുസ്തകത്തില് പുനര്നിര്മ്മിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫുകള് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ വ്യക്തിത്വത്തെയും ജീവിതത്തെയും ഉണര്ത്തുന്നു. രഘുറായ് അപൂര്വ നിമിഷങ്ങള് പകര്ത്തുന്നു, ഉണര്ത്തുന്നതും, വെല്ലുവിളിക്കുന്നതും, അവരുടെ ആന്തരിക ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള അന്വേഷണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതുമാണ് – അവരുടെ പൊതുജീവിതം ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. 144 പേജുകളിലായി 85 രഘുറായ് ചിത്രങ്ങള് ഇതിലുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ മുപ്പത് വര്ഷമായി, ഒരു സുഹൃത്തായി, മാര്ഗദര്ശിയായി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയെ അടുത്ത അറിയാനുള്ള അപൂര്വ പദവി പപ്പുല് ജയേക്കറിന് ലഭിച്ചു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ ആശങ്കകള് പലതും ചര്ച്ച ചെയ്യാന് അവര് മണിക്കൂറുകളോളം ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുമായി സംഭാഷണത്തില് ചെലവഴിച്ചു. ഒരു പക്ഷേ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി വിശ്വാസത്തിലെടുത്ത വിരലിലെണ്ണാവുന്ന ഒരാള് പപ്പുല് ജയേക്കര് ആണ്. പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹര്ലാല് നെഹ്റുവിന്റെ വീട്ടില് ഒരു മകളായും, ഭാര്യയായും അതിഥേയയുമായും അമ്മയായും മുത്തശ്ശിയായും ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയെ അവര് നിരീക്ഷിച്ചു. കരകൗശല വിദഗ്ധരോടൊപ്പം, ഗോത്ര നര്ത്തകരോടൊപ്പം, കവികള്, എഴുത്തുകാര്, കലാകാരന്മാര്, അക്കാദമിക് വിദഗ്ധര് എന്നിവരോടൊപ്പം അവര് കൂടികാഴ്ച നടത്തിയത് പപ്പുല് ജയ്കര് കണ്ടു. പ്രധാനമന്ത്രി എന്ന നിലയില് അവര് അവരെ പഠിച്ചു, ഔദോഗിക ജീവിതത്തില് കഠിനമായ തീരുമാനങ്ങള് എടുത്ത അവരെ, എല്ലാറ്റിനുമുപരി, ഒരു സ്ത്രീയായി കണ്ടു.
1966 ജനുവരി 24 മുതല് 1977 മാര്ച്ച് 22 വരെയും, വീണ്ടും 1980 ജനുവരി 14 മുതല് 1984 ഒക്ടോബര് 31 വരെയും ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ വളരെ വ്യക്തിഗത വിവരണമാണിത്. 1917 നവംബര് 19 ന് ജനിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ പ്രക്ഷുബ്ധമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തില് വളര്ന്ന ഇന്ദിരയുടെ ജീവിതം ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരവുമായി അടുത്ത ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഉദയവും അതിന്റെ അനന്തരഫലമായി ആളിക്കത്തിയ തീജ്വാലകളും അവര് കണ്ടു, പിന്നീടുള്ള വര്ഷങ്ങളില്, അവര് സ്വയം പല അഗ്നിപരീക്ഷകള്ക്ക് വിധേയയായി.
ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെയും ജീവിതത്തിന്റെയും അജ്ഞാതമായ നിരവധി വശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ക്കാഴ്ചകള് ഈ പുസ്തകം നല്കുന്നു. രഘുറായ് തന്റെ മിഴിവാര്ന്ന ബ്ലാക്ക് ആന്റ് വൈറ്റ് ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ഇന്ത്യ ഭരിച്ച ഏറ്റവും ശക്തയായ ഭരണാധികാരിയുടെ വ്യക്തി ജീവിതത്തിന്റെ പല മുഹൂര്ത്തങ്ങള് മനോഹരമായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുമായുള്ള എന്റെ അവസാന കൂടിക്കാഴ്ച 1984 ഒക്ടോബര് 26 ന് വൈകുന്നേരമായിരുന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ അവര് ശ്രീനഗര് സന്ദര്ശിക്കേണ്ടതായിരുന്നു, ശരത്കാലത്ത് ചിനാര് മരങ്ങള് അവര് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല, കാര്ത്ത്ഫാള്, ആമ്പര്, തുരുമ്പിച്ച നിറങ്ങളില്, സൂര്യപ്രകാശത്തില്, അതിന്റെ ഇലകള് കാണാന് അവര് ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരുന്നു. ബിജു ബിലുവാരുവിലെ താഴ്വരയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ചിന്നാര് മരം എനിക്ക് ഓര്മ്മയുണ്ടോ എന്ന് അവര് എന്നോട് ചോദിച്ചു?
നവംബര് 3 ന് അവള് എന്റെ വീട്ടില് ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിക്കാന് പോകുകയായിരുന്നു. ജെ.കൃഷ്ണമൂര്ത്തി എന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു, ദലൈലാമയും സന്നിഹിതനായിരുന്നു. ഞാന് അവരുടെ വിവാഹനിശ്ചയത്തെക്കുറിച്ച് അപ്പോള് ഓര്മ്മിപ്പിച്ചു. അവര് പറഞ്ഞു, അതെ, ഇത് ഒരു ചരിത്ര സന്ദര്ഭമായിരിക്കും, ഞാന് അതിനായി കാത്തിരിക്കുകയാണ്.
‘അവര് പിന്നീട് നിശബ്ദയായി, അവള് തന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു, ‘ ഞാന് മരിച്ചു കഴിഞ്ഞാല് എന്റെ ദൗതികാവശിഷ്ടങ്ങള് ഹിമാലയന് താഴ്വരകളില് വിതറണമെന്ന് ഞാന് എന്റെ രണ്ട് ആണ്മക്കളോടും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. രാജീവ് ഓര്മ്മിക്കുമെന്ന് എനിക്കറിയാം- പര്വ്വതങ്ങളുടെ മകളാണ് ഞാന്, അതാണ് എന്റെ ശരിയായ വിശ്രമ സ്ഥലം’ ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ താനുമായുള്ള അവസാന കൂടിക്കാഴ്ച’ ഓര്മ്മിച്ച പപ്പുല് ജയേക്കര് ഈ പുസ്തകത്തില് എഴുതി.
ചിത്രങ്ങള്ക്ക് കടപ്പാട്; Luster Press Pvt Ltd. New Delhi 1985
Content Summary: Through the book ‘Indira Gandhi’, written by Pupul Jayakar and enriched with photographs captured by Raghu Rai.
This post was last modified on April 27, 2026 4:14 pm
Leave a Comment