മിഡില് ഈസ്റ്റില് ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം നാല് ആഴ്ച പിന്നിടുമ്പോള്, ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് സൈനിക നീക്കങ്ങളെ മാത്രമല്ല, അതിന് പിന്നിലെ അതിശക്തമായ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളെ കൂടിയാണ്. ഈ നിര്ണായക ഘട്ടത്തിലാണ് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് ഇന്ത്യന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയെ ഫോണില് വിളിച്ചത്. ഒരു ദിവസം മുന്പ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാര്ക്കോ റൂബിയോ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയശങ്കറുമായും, യുഎസ് യുദ്ധ അണ്ടര് സെക്രട്ടറി എല്ബ്രിഡ്ജ് കോള്ബി ഡല്ഹിയിലെത്തിയും ചര്ച്ചകള് നടത്തിയിരുന്നു. അമേരിക്കയുടെ ഈ പെട്ടെന്നുള്ള നീക്കങ്ങള് ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തില് പുതിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചര്ച്ചകള്ക്ക് മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാന് പാകിസ്ഥാന് സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ട്രംപ് അത് സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും ചെയ്തത് ഡല്ഹിയില് ചെറിയ അസ്വസ്ഥതകള് സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. പാകിസ്ഥാന് പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫിന്റെ പോസ്റ്റ് ട്രംപ് പങ്കുവെച്ചത് ഇസ്ലാമാബാദിന് ലഭിച്ച വലിയൊരു അംഗീകാരമായി വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു. ഇറാനുമായി അതിര്ത്തി പങ്കിടുന്നതും വലിയ ഷിയാ ജനസംഖ്യയുള്ളതുമായ രാജ്യം എന്ന നിലയില് പാകിസ്ഥാന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം അമേരിക്കയ്ക്ക് ആവശ്യമാണ്. എന്നാല്, ഈ നീക്കം ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തെ ബാധിക്കരുതെന്ന് വാഷിംഗ്ടണിന് നിര്ബന്ധമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ കൃത്യമായി അറിയിക്കാനും ഇന്ത്യയെ വിശ്വാസത്തിലെടുക്കാനും ട്രംപ് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇറാനുമായുള്ള ചര്ച്ചകള്ക്കായി പാകിസ്ഥാന് അമേരിക്കയുടെ മധ്യസ്ഥനായി മാറുന്ന സാഹചര്യത്തില്, ഇന്ത്യയുടെ ആശങ്കകള് പരിഹരിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ ഫോണ് കോളിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയെ കൂടെനിര്ത്തുക വഴി ഏഷ്യയിലെ തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിയെ പിണക്കാതിരിക്കാന് വാഷിംഗ്ടണ് ശ്രദ്ധിക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോര്ട്ട്.
ഹോര്മുസും ഇന്ത്യയുടെ ആശങ്കയും
ലോകത്തെ എണ്ണയുടെയും വാതകത്തിന്റെയും ഏകദേശം 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്നത് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയാണ്. യുദ്ധം കാരണം ഈ പാത തടസ്സപ്പെട്ടത് ആഗോള എണ്ണവില വര്ദ്ധിക്കാന് കാരണമായി. ഇന്ത്യയുടെ ഊര്ജ്ജ ആവശ്യത്തിന്റെ 90 ശതമാനവും ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിച്ചായതിനാല്, ഈ പ്രതിസന്ധി രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തികമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാന് ചില ഇന്ത്യന് എണ്ണ ടാങ്കറുകളെ കടത്തിവിട്ടെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിലെ പാചക വാതക പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാന് അത് പര്യാപ്തമായിരുന്നില്ല. ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് സുരക്ഷിതമായി നിലനിര്ത്തേണ്ടത് ഇന്ത്യയുടെയും ലോകത്തിന്റെയും ആവശ്യമാണ്. ഇത് സംബന്ധിച്ച് മോദി, ട്രംപുമായി ദീര്ഘസംഭാഷണം നടത്തിയതും ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്.
അതേസമയം, ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധത്തില്, ഇന്ത്യ യാതൊരു പ്രതികരണവും നടത്താതെ നയതന്ത്ര ബാലന്സിങാണ് ഇതുവരെ നടത്തിയത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ
ഇസ്രയേല്, യുഎസ്, ഇറാന്, ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങള് എന്നിവരുമായി ഒരേസമയം ഇന്ത്യ നല്ല ബന്ധം നിലനിര്ത്തി. ഈജിപ്ത്, ഒമാന് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങള്ക്കൊപ്പം ചേര്ന്ന് യുഎസിനും ഇറാനും ഇടയിലുള്ള വിടവ് നികത്താന് ഇന്ത്യ നിശബ്ദമായി പ്രവര്ത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നും റിപ്പോര്ട്ടുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ നയതന്ത്ര വൈദഗ്ധ്യത്തെ ട്രംപിന്റെ അടുത്ത സഹായി സെര്ജിയോ ഗോര് പ്രശംസിക്കുകയുണ്ടായി. ആഗോള പ്രഹേളികയിലെ ഒരു സുപ്രധാന ഭാഗമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി മോദി എന്നാണ് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
ആഭ്യന്തര വിമര്ശനവും നയതന്ത്രവും
നയതന്ത്ര തലത്തില് വലിയ വിജയങ്ങള് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും ആഭ്യന്തരമായി സര്ക്കാര് കടുത്ത വിമര്ശനം നേരിടുന്നുണ്ട്. പാകിസ്ഥാന് അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയില് മധ്യസ്ഥനായി മാറുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര പരാജയമാണെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ആരോപണം. രാഹുല് ഗാന്ധിയും ജയറാം രമേശും മോദിയുടെ വിദേശനയത്തെ രൂക്ഷമായി വിമര്ശിച്ചിരുന്നു. പാകിസ്ഥാന് തങ്ങളുടെ പ്രതിച്ഛായ വീണ്ടെടുക്കാന് ഈ അവസരം ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്, ഇന്ത്യ മേഖലയിലെ തന്റെ തന്ത്രപരമായ മേധാവിത്വം നിലനിര്ത്താന് പാടുപെടുകയാണ്.
ഇറാന് സംഘര്ഷത്തില് ഇന്ത്യ ഒരു ‘പങ്കാളിയും ഇരയുമാണ്’. സ്വന്തം ഊര്ജ്ജ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് തന്നെ സമാധാനത്തിനായി പ്രവര്ത്തിക്കുക എന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി. മേഖലയിലെ ചൈനയുടെ വളര്ച്ചയെ തടയാന് അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇന്ത്യയുടെ സഹായം ആവശ്യമാണ്. പാകിസ്ഥാന് മധ്യസ്ഥനായി വരുന്നത് ഇന്ത്യയില് അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കാം എന്നറിയുന്ന ട്രംപ്, മോദിയുമായുള്ള ബന്ധം ഊഷ്മളമായി നിലനിര്ത്തിക്കൊണ്ട് ആ പ്രഹരം മയപ്പെടുത്താനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങളിലെ ചര്ച്ചകള് മിഡില് ഈസ്റ്റിലെ മാത്രമല്ല, ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും അധികാര സമവാക്യങ്ങളെ മാറ്റിമറിച്ചേക്കാം.
Content Summary: Why Trump called PM Modi amid rising tensions and the Pakistan factor
