ലോകം ഒരു മൂന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലെന്ന് ഭയപ്പെട്ട നിമിഷങ്ങള്ക്കൊടുവിലാണ് മിഡില് ഈസ്റ്റില് നിന്ന് ആശ്വാസകരമായ വാര്ത്തയെത്തിയിരിക്കുന്നത്. പാകിസ്ഥാനെ മുന്നിര്ത്തി ചൈന നടത്തിയ അതിശക്തമായ നയതന്ത്ര ചതുരംഗക്കളിയുടെ ഫലമായി, അമേരിക്കയും ഇറാനും രണ്ടാഴ്ചത്തെ വെടിനിര്ത്തലിന് സമ്മതിച്ചിരിക്കുന്നു. 40 ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന രക്തരൂക്ഷിതമായ പോരാട്ടത്തിന് വിരാമമിട്ട ഈ കരാറിലൂടെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ ജലപാതകളിലൊന്നായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് താല്ക്കാലികമായി വീണ്ടും തുറക്കുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇറാന് ഭരണകൂടത്തിന്മേല് ചൈനയ്ക്കുള്ള സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമാണ് ടെഹ്റാനെ ചര്ച്ചയുടെ മേശയിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതില് നിര്ണ്ണായകമായതെന്നാണ് റിപ്പോര്ട്ട്.
നയതന്ത്ര ശക്തിയായി പാകിസ്ഥാന്
ഈ സംഘര്ഷത്തില് ഏറ്റവുമധികം ശ്രദ്ധയാകര്ഷിക്കപ്പെട്ടത് പാകിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥ പങ്ക് തന്നെയാണ്. ഒമാന്, ഖത്തര് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങള് പണ്ട് വഹിച്ചിരുന്ന ആഗോള മധ്യസ്ഥന്റെ പദവിയിലേക്ക് ഇതോടെ പാകിസ്ഥാന് ഉയര്ന്നു. പാകിസ്ഥാന് പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫും സൈനിക മേധാവി ഫീല്ഡ് മാര്ഷല് അസിം മുനീറും ചേര്ന്നാണ് ഈ സമാധാന ചട്ടക്കൂട് തയ്യാറാക്കിയത്. സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീര് യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാന്സ്, പ്രത്യേക ദൂതന് സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫ് എന്നിവരുമായി നടത്തിയ ചര്ച്ചകള് കരാറിലേക്ക് എത്തുന്നതില് പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
ചൈനയുടെ നിര്ണായക ഇടപെടല്
വെടിനിര്ത്തലിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യുഎന് പ്രമേയം ചൈന റഷ്യക്കൊപ്പം ചേര്ന്ന് വീറ്റോ ചെയ്തത് ഇറാനെ സുരക്ഷിതബോധത്തിലേക്ക് നയിക്കാനുള്ള തന്ത്രമായിരുന്നുവെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ചൈനീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥര് നിരന്തരമായി ടെഹ്റാനുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും വെടിനിര്ത്തലിലൂടെ യുദ്ധത്തിന്റെ തീവ്രത കുറയ്ക്കാന് അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. മാനവ നാഗരികതയുടെ നിലനില്പ്പിനായി യുദ്ധം നിര്ത്തണമെന്ന ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫിന്റെ വൈകാരികമായ അഭ്യര്ത്ഥനയ്ക്ക് പിന്നാലെ ട്രംപും അനുകൂലമായി പ്രതികരിക്കുകയായിരുന്നു.
വിജയപ്രഖ്യാപനവുമായി ഇരുപക്ഷവും
വെടിനിര്ത്തല് പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും ഇരുപക്ഷവും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടിലാണ്. ഈ കരാര് അമേരിക്കയുടെ സമ്പൂര്ണ്ണവും അത്യുജ്ജലവുമായ വിജയമാണെന്ന് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചു. തന്റെ കടുത്ത സമ്മര്ദ്ദ തന്ത്രങ്ങള് ഇറാനെ ചര്ച്ചയ്ക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്ന സന്ദേശമാണ് അദ്ദേഹം നല്കുന്നത്. അതേസമയം, ശത്രുവിന് ചരിത്രപരമായ പരാജയം നേരിടേണ്ടി വന്നു എന്നാണ് ഇറാനിയന് സുപ്രീം നാഷണല് സെക്യൂരിറ്റി കൗണ്സില് പ്രതികരിച്ചത്. സ്വന്തം പരമാധികാരം സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വിജയമാണിതെന്ന് ടെഹ്റാന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
ആഗോള വിപണിക്ക് ആശ്വാസം
ലോകത്തിലെ ഇന്ധന നീക്കത്തിന്റെ സിരയായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നത് ആഗോള എണ്ണവിലയില് വലിയ കുറവുണ്ടാക്കാന് സഹായിക്കും. വെടിനിര്ത്തലിന്റെ ഭാഗമായി ഈ പ്രദേശം സുരക്ഷിതമായി തുറന്നു കൊടുക്കാമെന്ന് ഇറാന് സമ്മതിച്ചത് ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും ചരക്ക് നീക്കത്തിനും വലിയ ആശ്വാസമാണ്.
വെടിനിര്ത്തലിന്റെ തുടര്ച്ചയായി 2026 ഏപ്രില് 10 വെള്ളിയാഴ്ച ഇസ്ലാമാബാദില് വെച്ച് ഉന്നതതല ചര്ച്ചകള്ക്ക് പാകിസ്ഥാന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കും. താല്ക്കാലികമായ ഈ വെടിനിര്ത്തലിനെ ഒരു സ്ഥിരമായ സമാധാന കരാറിലേക്ക് മാറ്റുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇറാന് ഇതിനകം പ്രതിനിധികളെ അയക്കാമെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ വെടിനിര്ത്തല് യുദ്ധത്തിന്റെ അന്ത്യമല്ല, മറിച്ച് സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വാതില് മാത്രമാണ്. ഒരു വന് യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമായിരുന്ന ലോകത്തെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതില് പാകിസ്ഥാന്റെയും ചൈനയുടെയും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങള് ചരിത്രത്തില് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടും.
Content Summary: The China-Pakistan diplomacy: how the Islamabad accord stopped a third world war between US and Iran
