അമേരിക്കയിലെ ന്യൂജേഴ്സിയിലുള്ള റോബിന്സ്വില്ലെ ഇന്ന് ലോക ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ്. ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രസമുച്ചയമായ ‘ബാപ്സ് സ്വാമിനാരായണ് അക്ഷര്ധാം’ ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 185 ഏക്കറില് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ അത്ഭുത നിര്മിതി രാജസ്ഥാനില് നിന്നുള്ള കൊത്തുപണികള് ചെയ്ത കല്ലുകള് കൊണ്ട് നിര്മ്മിച്ച കലാവൈഭവത്തിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. എന്നാല്, സോഷ്യല് മീഡിയയില് വൈറലായ ഈ മനോഹരമായ ശില്പങ്ങള്ക്കും ഗോപുരങ്ങള്ക്കും താഴെ അടിച്ചമര്ത്തപ്പെട്ട ഒരു വിഭാഗം മനുഷ്യരുടെ വിയര്പ്പും രക്തവും കലര്ന്ന അതിദാരുണമായ ഒരു കഥയുണ്ട്.
രാജസ്ഥാനിലെ പിന്നാക്ക ഗ്രാമങ്ങളില് നിന്നും ദളിത് വിഭാഗത്തില്പ്പെട്ട ഏകദേശം ഇരുന്നൂറോളം തൊഴിലാളികളെയാണ് ക്ഷേത്രനിര്മ്മാണത്തിനായി ന്യൂജേഴ്സിയില് എത്തിച്ചത്. ആത്മീയതയുടെയും അടിമത്തത്തിന്റെയും മറവില് നടന്നത് ആധുനിക അടിമത്തമാണെന്ന് തൊഴിലാളികള് ആരോപിക്കുന്നു. ഈ ചൂഷണത്തിന് പിന്നില് ഇന്ത്യയിലെ നിലനില്ക്കുന്ന ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ സ്വാധീനമുണ്ടെന്നത് തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. ആഴ്ചയില് 90 മണിക്കൂര് ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഇവര്ക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നത് മണിക്കൂറിന് വെറും 1.20 ഡോളര് (ഏകദേശം 100 രൂപ) മാത്രമായിരുന്നു. അമേരിക്കയിലെ കുറഞ്ഞ വേതന നിയമങ്ങളുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമായിരുന്നു ഇത്. തൊഴിലാളികളുടെ പാസ്പോര്ട്ടുകള് പിടിച്ചുവെക്കുകയും വര്ഷങ്ങളോളം പുറംലോകവുമായുള്ള ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കുകയും ചെയ്തതായി പരാതികളിലെ രേഖകള് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്വന്തം കുടുംബത്തെ കാണാന് കഴിയാതെ വര്ഷങ്ങളോളം മാനസികമായും ശാരീരികമായും തളര്ന്നവരാണ് ഈ തൊഴിലാളികള്.

ചരിത്രപരമായി അരികുവല്ക്കരിക്കപ്പെട്ട ഇവര്ക്ക്, തങ്ങള് പണിത ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളില് ആരാധന നടത്താന് പോലും അനുവാദമില്ലായിരുന്നു എന്ന ആരോപണം വംശീയവും ജാതീയവുമായ വിവേചനത്തിന്റെ ആഴം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിനെ ആധുനിക അടിമത്തം എന്നാണ് മനുഷ്യാവകാശ അഭിഭാഷകര് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മണിക്കൂറുകള് നീണ്ട മനുഷ്യപ്രയത്നമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഓരോ തൂണിലും കാണാന് കഴിയുന്നത്. എന്നാല് ഈ സുന്ദരമായ കൊത്തുപണികള്ക്കിടയില് തൊഴിലാളികള് ശ്വസിച്ചത് മരണകാരിയായ സിലിക്ക പൊടിയായിരുന്നു. കല്ലുകള് കൊത്തുമ്പോള് ഉണ്ടാകുന്ന നേര്ത്ത സിലിക്ക പൊടി ശ്വസിക്കുന്നത് വഴി സിലിക്കോസിസ് എന്ന മാരകമായ ശ്വാസകോശ രോഗം പല തൊഴിലാളികളെയും പിടികൂടി. N95 മാസ്കുകള് പോലുള്ള സുരക്ഷാ ഉപകരണങ്ങളോ മതിയായ ചികിത്സയോ ഇവര്ക്ക് ലഭിച്ചില്ല. രമേശ് മീന, ദേവി ലാല് എന്നീ തൊഴിലാളികള് ഈ രോഗം ബാധിച്ച് മരണമടഞ്ഞതായി കോടതി രേഖകള് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശ്വാസകോശ മാറ്റിവയ്ക്കല് ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് കാത്തിരിക്കെയാണ് ദേവി ലാല് മരിച്ചത്. ക്ഷയരോഗം, വിട്ടുമാറാത്ത ബ്രോങ്കൈറ്റിസ് എന്നിവ ബാധിച്ച പലരും ഇന്നും ശ്വാസം കിട്ടാതെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. ‘സിലിക്കോസിസ് ബാധിച്ച് മരിക്കുന്നതിനേക്കാള് ഒരാള് ആത്മഹത്യ ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിക്കും, കാരണം അത് അത്രമേല് വേദനാജനകമാണ്’ എന്ന് ഒരു മുന് തൊഴിലാളി പറഞ്ഞത് ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നതായി ഗാര്ഡിയന് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ കര്ക്കശമായ ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഇരകളായിരുന്നു ഈ തൊഴിലാളികളില് ഭൂരിഭാഗവും. ഏറ്റവും അപകടകരമായ ജോലികള് ചെയ്യാന് ദളിത് തൊഴിലാളികളെ നിയമിച്ചപ്പോഴും, താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരായതിനാല് ഇവര്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് ആരാധന നടത്താന് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്ന ആരോപണം ഏറെ ഗൗരവതരമാണ്. തൊഴിലാളികളെ ‘മതപരമായ സന്നദ്ധപ്രവര്ത്തകര്’ (R-1 വിസ പ്രകാരം) എന്ന് മുദ്രകുത്തിയാണ് ബാപ്സ് സംഘടന നിയമനടപടികളില് നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാന് ശ്രമിക്കുന്നത്. മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളില് കോടതി ഇടപെടരുത് എന്ന നിയമ പരിരക്ഷ ഇവര് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എന്നാല്, ജീവിക്കാന് മാര്ഗമില്ലാത്ത ദരിദ്രര് ചെയ്യുന്നത് സന്നദ്ധസേവനമല്ല, മറിച്ച് അതിജീവനായുള്ള പോരാട്ടമാണെന്ന് മനുഷ്യാവകാശ പ്രവര്ത്തകര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
അതേസമയം, തൊഴിലാളികളുടെ ആരോപണങ്ങളെ ‘ബാപ്സ്’ അധികൃതര് ശക്തമായി നിഷേധിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രനിര്മ്മാണം ഒരു തൊഴിലല്ലെന്നും അത് മതപരമായ സന്നദ്ധസേവനം മാത്രമാണെന്നുമാണ് ഇവരുടെ വാദം. കൂടാതെ തൊഴിലാളികള്ക്ക് മികച്ച സൗകര്യങ്ങളും ഇന്ഷുറന്സും നല്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും പറഞ്ഞ് തടിയൂരുകയാണ് ബാപ്സ്. അമേരിക്കന് ഭരണഘടനയുടെ ഒന്നാം ഭേദഗതി പ്രകാരം മതപരമായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളില് കോടതിക്ക് ഇടപെടാന് കഴിയില്ലെന്ന നിയമപരമായ പരിരക്ഷ ഇവര് തേടുന്നു. എന്നാല്, പട്ടിണി മാറ്റാന് വേണ്ടി കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യുന്ന പാവപ്പെട്ടവനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് വെറുമൊരു സേവനമല്ല, മറിച്ച് അതിജീവനത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമാണെന്ന് വിദഗ്ദ്ധര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
തൊഴിലാളികളുടെ ആരോപണങ്ങളെ ‘ബാപ്സ്’ അധികൃതര് ശക്തമായി നിഷേധിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രനിര്മ്മാണം ഒരു തൊഴിലല്ലെന്നും അത് മതപരമായ സന്നദ്ധസേവനം മാത്രമാണെന്നുമാണ് ഇവരുടെ വാദം. അമേരിക്കന് ഭരണഘടനയുടെ ഒന്നാം ഭേദഗതി പ്രകാരം മതപരമായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളില് കോടതിക്ക് ഇടപെടാന് കഴിയില്ലെന്ന നിയമപരമായ പരിരക്ഷ ഇവര് തേടുന്നു. എന്നാല്, പട്ടിണി മാറ്റാന് വേണ്ടി കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യുന്ന പാവപ്പെട്ടവനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് വെറുമൊരു സേവനമല്ല, മറിച്ച് അതിജീവനത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമാണെന്ന് വിദഗ്ദ്ധര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

2021-ല് ഫെഡറല് ഏജന്റുമാര് ക്ഷേത്രത്തില് പരിശോധന നടത്തുകയും 90 തൊഴിലാളികളെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെയാണ് ഈ ക്രൂരതകള് പുറംലോകം അറിഞ്ഞത്. ക്രിമിനല് അന്വേഷണം കുറ്റപത്രം സമര്പ്പിക്കാതെ അവസാനിച്ചുവെങ്കിലും, തൊഴിലാളികള് ഫയല് ചെയ്ത സിവില് കേസ് ഇപ്പോള് പുനരാരംഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ന്യായമായ വേതനത്തിനും ചികിത്സാ സഹായത്തിനുമായി ഈ ദരിദ്ര തൊഴിലാളികള് ഇന്നും നിയമപോരാട്ടം തുടരുകയാണ്.
റോബിന്സ്വില്ലെയിലെ അക്ഷര്ധാം ക്ഷേത്രം ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ നിര്മ്മിതികളില് ഒന്നായിരിക്കാം. എന്നാല് ആ കല്ലുകളില് പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് ദളിത് തൊഴിലാളികളുടെ വിയര്പ്പും രക്തവുമാണെന്ന സത്യം അവഗണിക്കാനാവില്ല. നിര്മ്മാണ മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങളും ഇത്തരം വമ്പന് പദ്ധതികളില് എത്രത്തോളം ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമായി ഈ സംഭവം നിലനില്ക്കുന്നു.
Content Summary: The dark side of New Jersey’s Akshardham temple: modern slavery & labor exploitation