‘സൂര്യന് അസ്തമിക്കാത്ത സാമ്രാജ്യം’ എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഒരിക്കല് ഒരു സാധാരണ ഇന്ത്യന് ബിസിനസുകാരന്റെ മുന്നില് കൈനീട്ടിയിരുന്നോ? ചരിത്രരേഖകള് അതേ എന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മധ്യപ്രദേശിലെ സെഹോര് എന്ന പട്ടണത്തില് നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന ഒരു വാര്ത്താ റിപ്പോര്ട്ട് പ്രകാരം, ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലായ ബ്രിട്ടീഷ് സര്ക്കാരിന് 35,000 രൂപ വായ്പ നല്കിയത് സേത്ത് ജുമ്മലാല് റുത്തിയ എന്ന സമ്പന്നനായിരുന്നു. 109 വര്ഷങ്ങള്ക്ക് ശേഷം ആ കടം പലിശ സഹിതം തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള നിയമപോരാട്ടത്തിന് ഒരുങ്ങുകയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം.
1917-ല് ലോകം ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ പിടിയിലമര്ന്ന കാലത്താണ് ഈ ഇടപാട് നടന്നത്. ഭോപ്പാല് നാട്ടുരാജ്യത്തിലെയും സെഹോറിലെയും ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള ബിസിനസുകാരനായിരുന്നു സേത്ത് ജുമ്മലാല് റുത്തിയ. യുദ്ധകാലത്തെ ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങള്ക്കായി ബ്രിട്ടീഷ് സര്ക്കാര് റുത്തിയയില് നിന്ന് 35,000 രൂപ വായ്പയായി സ്വീകരിച്ചു. ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഈ തുക നിസ്സാരമായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഒരു നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പ് വലിയൊരു സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കാന് പോന്ന വന് തുകയായിരുന്നു ഇത്.
വിസ്മൃതിയിലായ രേഖകള്
1937-ല് സേത്ത് ജുമ്മലാല്, അന്തരിച്ചതോടെ ഈ വായ്പയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങള് കുടുംബാംഗങ്ങള്ക്കിടയില് വിസ്മൃതിയിലായി. എന്നാല് അടുത്തിടെ തന്റെ പിതാവിന്റെ മരണശേഷം പഴയ വില്പ്പത്രങ്ങളും രേഖകളും പരിശോധിച്ചപ്പോഴാണ് ചെറുമകനായ വിവേക് റുത്തിയ ഈ ചരിത്രപരമായ വായ്പയുടെ രേഖകള് കണ്ടെത്തുന്നത്. സര്ട്ടിഫിക്കറ്റുകള്, അന്നത്തെ കത്തിടപാടുകള് എന്നിവയുള്പ്പെടെയുള്ള കൃത്യമായ തെളിവുകള് കൈവശമുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെടുന്നു.
”1917-ലെ സ്വര്ണ്ണവിലയും ഇന്നത്തെ നിരക്കും താരതമ്യം ചെയ്താല് ഈ തുക കോടിക്കണക്കിന് രൂപയായി വര്ദ്ധിക്കും,” വിവേക് റുത്തിയ പറയുന്നു. ഒരു പരമാധികാര രാഷ്ട്രം എന്ന നിലയില് ബ്രിട്ടീഷ് സര്ക്കാര് തങ്ങളുടെ മുന്ഗാമികള് വരുത്തിയ കടം തിരിച്ചടയ്ക്കാന് ബാധ്യസ്ഥരാണെന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നിയമതത്വം മുന്നിര്ത്തി ലണ്ടനിലേക്ക് നിയമപരമായ നോട്ടീസ് അയക്കാനാണ് കുടുംബത്തിന്റെ തീരുമാനം.
റുത്തിയ കുടുംബം
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുമ്പ് സെഹോറിലെയും ഭോപ്പാലിലെയും ഏറ്റവും വലിയ ഭൂവുടമകളായിരുന്നു റുത്തിയ കുടുംബം. ഇന്നും സെഹോര് പട്ടണത്തിന്റെ 20 മുതല് 30 ശതമാനം വരെ ഭൂമി ഒരുകാലത്ത് ഇവരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നു. കൃഷി, റിയല് എസ്റ്റേറ്റ്, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി മേഖലകളില് ഇന്നും ഇവര് സജീവമാണ്. എന്നാല് പഴയ ഭൂമി തര്ക്കങ്ങളിലും നാമമാത്രമായ വാടക ലഭിക്കുന്ന കേസുകളിലും കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കുടുംബത്തിന്, ഈ വായ്പാ തിരിച്ചടവ് വലിയൊരു നീതിയായിട്ടാണ് അവര് കാണുന്നത്.
കൊളോണിയല് കാലത്തെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകള് നൂറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് ശേഷം വീണ്ടും ചര്ച്ചയാകുമ്പോള്, ചരിത്രവും നിയമവും എങ്ങനെ ഈ കേസിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യും എന്നത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിയമവിദഗ്ധര് ഉറ്റുനോക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
Content Summary : after a hundred years, an Indian family asks the British government to return the borrowed money
