കഴിഞ്ഞ തിങ്കളാഴ്ച (ജൂലൈ 20) ഡല്ഹിയില് പാര്ലമെന്റിലേക്ക് വിദ്യാര്ത്ഥികള് നടത്തിയ പ്രതിഷേധ മാര്ച്ചിന് നേരെ ഉണ്ടായ ക്രൂരമായ പോലീസ് അതിക്രമത്തിന്റെ യഥാര്ത്ഥ പശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കണമെങ്കില് ഇതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് നടന്ന സംഭവവികാസങ്ങള് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ജൂലൈ 17-നാണ് ഈ സംഭവങ്ങളുടെ തുടക്കം.
പദവിയില് എത്തി വെറും 11 മാസം മാത്രം പിന്നിടുമ്പോള് ഡല്ഹി പോലീസ് കമ്മീഷണറെ പെട്ടെന്ന് സ്ഥാനത്തുനിന്ന് അപ്രതീക്ഷിതമായി നീക്കി. ഡല്ഹി പോലീസില് വ്യാപകമായ അഴിമതി നിലനില്ക്കുന്നുണ്ടെന്നും അത് തടയാനാണ് ഈ നടപടിയെന്നുമാണ് ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം. ഒരു ഇന്സ്പെക്ടര്ക്ക് കവര്ച്ചാ സംഘവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന ആരോപണമാണ് കമ്മീഷണറെ മാറ്റാന് പ്രധാന തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടത്.
എന്നാല് ഈയൊരു കാരണം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കമ്മീഷണറെ മാറ്റിയ നടപടി വലിയ ചോദ്യങ്ങള് ഉയര്ത്തുന്നുണ്ട്. ഇതാണ് മാനദണ്ഡമെങ്കില്, വിവാദങ്ങളില്പ്പെട്ട കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ധര്മേന്ദ്ര പ്രധാന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരും വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരും എത്രയോ തവണ രാജിവെക്കേണ്ടിവരുമായിരുന്നു എന്ന് വിമര്ശകര് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. വിദ്യാര്ത്ഥി പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടുന്നതിലും പോലീസിന്റെ തലപ്പത്ത് പെട്ടെന്നുണ്ടായ മാറ്റത്തിലും രാഷ്ട്രീയ താല്പര്യങ്ങള് പ്രകടമാണെന്ന സൂചനയാണ് ഈ സംഭവങ്ങള് നല്കുന്നത്.
ഡല്ഹി പോലീസ് തലപ്പത്ത് അപ്രതീക്ഷിതമായി ഉണ്ടായ കമ്മീഷണറുടെ മാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ യഥാര്ത്ഥ കാരണം ജന്തര് മന്തറിലെ സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ നിരാഹാര സമരമാണെന്നാണ് ഉയര്ന്നുവരുന്ന പ്രധാന വിലയിരുത്തല്. ജന്തര് മന്തറില് സമരം ചെയ്യാന് ലഡാക്ക് ആക്ടിവിസ്റ്റായ വാങ്ചുക്കിന് അനുമതി നല്കിയത് ഡല്ഹി പോലീസിന്റെ മാത്രം തീരുമാനമായിരുന്നില്ല. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കര്ശന നിയന്ത്രണത്തില് പ്രവര്ത്തിക്കുന്ന ഡല്ഹി പോലീസ് കമ്മീഷണര്മാര്ക്ക് സ്വന്തം നിലയില് ഇത്തരമൊരു തീരുമാനം എടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമോ അധികാരമോ സാധാരണയായി ഉണ്ടാകാറില്ല.
സോനം വാങ്ചുക്കിന് സമരത്തിന് അനുമതി നല്കാനുള്ള തീരുമാനം ഭരണകൂടത്തിലെ ഉയര്ന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വം നേരിട്ടെടുത്തതായിരുന്നു. വാങ്ചുക്ക് ഏതാനും ദിവസങ്ങള്ക്കുള്ളില് സമരം അവസാനിപ്പിച്ച് മടങ്ങുമെന്നോ, അല്ലെങ്കില് സംഘടിത ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ അവിടെനിന്ന് ഒഴിപ്പിക്കാമെന്നോ ഉള്ള രാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടലിലായിരുന്നു ആ അനുമതി. എന്നാല് ഈ കണക്കുകൂട്ടലുകള് തെറ്റിയതും സമരം വലിയ ശ്രദ്ധ നേടിയതുമാണ് പോലീസ് കമ്മീഷണറുടെ സ്ഥാനചലനത്തിലേക്ക് നയിച്ചതെന്നാണ് ഉയര്ന്നുവരുന്ന ആക്ഷേപം.
ഇത്തവണ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയുടെ രാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടലുകള് പിഴച്ചതായാണ് സംഭവവികാസങ്ങള് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഭരണകൂടത്തിനുള്ള ജനപ്രീതിയെക്കുറിച്ച് ഉയര്ന്ന അമിതവിശ്വാസവും, ജന്തര് മന്തറിലേക്ക് ജനങ്ങളെ നയിച്ച അമര്ഷത്തെയും നിരാശയെയും നിസ്സാരമായി കണ്ടതുമാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണം. നിരാഹാര സമരം വിചാരിച്ചതുപോലെ ആളിക്കത്താതെ ഒടുങ്ങിയില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല, സമരത്തിന് ലഭിച്ച വലിയ മാധ്യമശ്രദ്ധയും പിന്തുണയും ഭരണകൂടത്തിന് കനത്ത തിരിച്ചടിയാവുകയും ചെയ്തു.
രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന് നേരെ ഉയര്ന്നുവരുന്ന ജനരോഷത്തിന്റെ ദിശ തിരിച്ചുവിടാന് ആഭ്യന്തരമന്ത്രിക്ക് ഒരു ഇരയെ ആവശ്യമായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ് പുതിയ പോലീസ് കമ്മീഷണറെ വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. പുതിയ ചുമതലയേറ്റെടുത്ത കമ്മീഷണര് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിര്ദ്ദേശങ്ങള് അതേപടി നടപ്പിലാക്കാന് തുടങ്ങി. തുടര്ന്ന് തികച്ചും ക്രൂരവും കടുപ്പമേറിയതുമായ പോലീസ് രീതികള് ഉപയോഗിച്ച് സോനം വാങ്ചുക്കിനെ ബലമായി ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റി.
എന്നാല്, സാഹചര്യങ്ങള് കൈവിട്ടുപോകുന്നുവെന്നും പൊതുസമൂഹത്തില് തങ്ങളുടെ പ്രതിച്ഛായ തകരുകയാണെന്നും തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഭരണകൂടം, ശക്തനായ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയുടെ ഇമേജ് വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ആസൂത്രിത ശ്രമങ്ങള് ആരംഭിച്ചു. തിങ്കളാഴ്ച വിദ്യാര്ത്ഥി പ്രതിഷേധത്തിന് നേരെ ഉണ്ടായ ക്രൂരമായ പോലീസ് അടിച്ചമര്ത്തലും അതിക്രമങ്ങളും ഈ ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഉണ്ടായതാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
സോനം വാങ്ചുക്കും കോക്രോച്ച് ജനതാ പാര്ട്ടിയും (സിജെപി) ഉയര്ത്തിക്കൊണ്ടുവന്ന ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതില് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രിക്ക് വലിയ രീതിയില് പിഴവുകള് സംഭവിച്ചതിന് പ്രധാന കാരണം ഭരണകൂടം വച്ചുപുലര്ത്തുന്ന കടുത്ത അമിതവിശ്വാസമാണ്. ഈ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന മുദ്ര തന്നെ ഇത്തരം അമിതവിശ്വാസമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
മറ്റാരെയും തെരുവിലിറങ്ങാന് അനുവദിക്കാതെ തടയുക എന്ന ലളിതമായ തന്ത്രത്തിലൂടെ, ‘തെരുവുകളുടെ നിയന്ത്രണം’ തങ്ങള്ക്ക് മാത്രമാണെന്ന തെറ്റായ ചിന്ത ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രധാന തലപ്പത്തുള്ളവര്ക്കിടയില് വേരൂന്നിയിട്ടുണ്ട്. തെരുവ് പ്രക്ഷോഭങ്ങളെയും ജനരോഷത്തെയും പൂര്ണ്ണമായി അടിച്ചമര്ത്താന് കഴിയുമെന്ന ഈ അമിതവിശ്വാസമാണ് വാങ്ചുക്കിന്റെയും വിദ്യാര്ത്ഥികളുടെയും പ്രക്ഷോഭത്തെ തെറ്റായി വിലയിരുത്തുന്നതിലേക്കും ഒടുവില് കാര്യങ്ങള് കൈവിട്ടുപോകുന്നതിലേക്കും നയിച്ചത്.
മോദി ഭരണകൂടത്തിനെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളെയും പ്രതിപക്ഷ ശബ്ദങ്ങളെയും അടിച്ചമര്ത്താന് രാഷ്ട്രീയപരമായ കൈകാര്യം ചെയ്യലിലെ വീഴ്ചകളും കീഴ്ക്കോടതികള് നല്കുന്ന അധികാരം ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഭയപ്പെടുത്തുന്ന പോലീസ് രീതികളും ‘നിയമസമാധാനപാലന’ത്തിന്റെ പേര് പറഞ്ഞുള്ള കര്ശന നിലപാടുകളുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പ്രതിഷേധങ്ങള് സംഘടിപ്പിക്കുന്നവരെ അതിക്രൂരമായി നേരിടുകയും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഉള്ളില് ഭയം സൃഷ്ടിക്കാന് ഒന്നോ രണ്ടോ ‘ഗൂഢാലോചകരെ’ ലക്ഷ്യമിട്ട് കടുത്ത നടപടികള് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഉമര് ഖാലിദിന്റെ അനുഭവം ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്.
തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികള് തെരുവിലിറങ്ങുന്നത് തടയാന് ഭരണകൂടം എല്ലാ വഴികളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. കാരണം, ‘അതിജീവനവും പ്രതിരോധവും’ നല്കുന്ന കരുത്ത് ഒരു ജനകീയ മുന്നേറ്റമായി മാറാനുള്ള കഴിവിനെ ഭരണകൂടം ഭയപ്പെടുന്നു. നിയന്ത്രണാതീതമായ ഒരു ജനക്കൂട്ടം എത്രത്തോളം അപകടകാരിയായ അക്രമകാരികളായി മാറാന് സാധിക്കുമെന്ന് നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ മുതിര്ന്ന നേതാക്കള്ക്ക് നന്നായി അറിയാം; 1992 ഡിസംബര് 6-ന് ബാബ്റി മസ്ജിദ് തകര്ത്ത ആ കറുത്ത ദിനം അവര് കൃത്യമായി ഓര്ക്കുന്നുണ്ട്.
തങ്ങള് രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തില് വന് മാറ്റങ്ങള് കൊണ്ടുവന്നു കഴിഞ്ഞുവെന്ന് ഭരണകൂട നേതൃത്വം സ്വയം വിശ്വസിച്ചിരിക്കുകയാണ്. പ്രധാനമന്ത്രിയോടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയോടും ജനങ്ങള്ക്കുള്ള ആരാധനയിലും സ്നേഹത്തിലും തെല്ലും വ്യാജമില്ലെന്ന് അവര് ഉറച്ചു വിശ്വസിക്കുന്നു. തങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ചെടുത്ത ഈ വ്യാജ പ്രചാരണങ്ങളെ പൂര്ണ്ണമായും വിശ്വസിച്ച ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഭരണകൂടമൊന്നുമല്ല ഇത്. അതിനാല് തന്നെ, തങ്ങള്ക്കെതിരെ ആരെങ്കിലും ശബ്ദമുയര്ത്തുന്നതോ, ചോദ്യങ്ങള് ചോദിക്കുന്നതോ, ഭരണകൂടത്തോട് ഉത്തരവാദിത്തം ആവശ്യപ്പെടുന്നതോ ദൈവനിന്ദ പോലെയാണ് അവര്ക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
എന്നാല് തിങ്കളാഴ്ച വിദ്യാര്ത്ഥികള്ക്ക് നേരെ അഴിഞ്ഞാടിയ പോലീസുകാരുടെ നടപടിയോടെ ഈ ഭരണകൂടം വളരെ ശ്രദ്ധാപൂര്വ്വം കെട്ടിപ്പടുത്ത പ്രതിച്ഛായയുടെ പെയിന്റ് നൂറു കഷണങ്ങളായി തകര്ന്നു വീഴുകയാണ് ചെയ്തത്. ‘പാര്ലമെന്റിന് മുന്നില് കഴിഞ്ഞ 14 വര്ഷത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിഷേധം’ എന്ന ദൈനിക് ഭാസ്കര് ദിനപത്രത്തിന്റെ എട്ട് കോളത്തിലുള്ള പ്രധാന വാര്ത്തയേക്കാള് നന്നായി ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഈ രാഷ്ട്രീയ പരാജയത്തെ മറ്റൊന്നിനും അടയാളപ്പെടുത്താന് കഴിയില്ല.
വളരെക്കാലത്തിന് ശേഷം, തങ്ങളുടെ അഹങ്കാരത്തിലും അധികാര ലഹരിയിലും ആറാടിയിരുന്ന ഈ ഭരണകൂടം വലിയ രീതിയിലുള്ള ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും പരിഭ്രാന്തിക്കും അടിപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ‘നയാ ഭാരത’ത്തിന്റെ പുതിയ ഭരണാധികാരികളില് കടുത്ത അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കുന്നത് മറ്റൊന്നുമല്ല; കിലോമീറ്ററുകള് താണ്ടി ദൂരദേശങ്ങളില് നിന്നും സ്വന്തം ചിലവില് ജന്തര്മന്തറിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയ ആ ആയിരക്കണക്കിന് യുവാക്കളാണ്. അവര് തങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ നിരാശകളെയും നിസ്സഹായാവസ്ഥകളെയും, ഈ ക്രൂരമായ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെയുള്ള ഒരു കൂട്ടായ രോഷമായും പ്രതിഷേധമായും മാറ്റിയെടുക്കുകയായിരുന്നു. ജൂലൈ 20-ഓടെ ഭരണകൂടത്തിന് തിരിച്ചുവരാനാകാത്ത വിധം ആ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ അതിരുകള് ലംഘിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്.
പ്രശസ്ത സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഏലിയാസ് കനെറ്റി തന്റെ വിഖ്യാത ഗ്രന്ഥമായ ‘ക്രൗഡ്സ് ആന്ഡ് പവര്’-ല് പരാമര്ശിക്കുന്ന ‘അധികാരത്തിന്റെ ഉത്കണ്ഠ’ എന്ന പ്രതിഭാസത്തിന് തുടക്കമിടാന് ജൂലൈ 20-ലെ ആ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കുമെന്ന കാര്യം വളരെ വ്യക്തമാണ്.
അധികാര കസേരകളിലിരിക്കുന്നവര് തങ്ങളുടെ കല്പ്പനകള് ഇനി ജനങ്ങള് അതുപോലെ അനുസരിക്കില്ലേ എന്ന ഭയത്തിലേക്ക് എത്തുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ ഈ പരസ്യമായ ചെറുത്തുനില്പ്പ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആ അഹങ്കാരത്തെയും അടിച്ചമര്ത്തല് ശൈലിയെയുമാണ് ചോദ്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ഭരണാധികാരികളുടെ മനസ്സിന്റെ യഥാര്ത്ഥ അവസ്ഥ പുറത്തുനിന്നുള്ള നിരീക്ഷകര്ക്ക് കൃത്യമായി അളക്കാന് കഴിയില്ലെങ്കിലും, ഉപപ്രധാനമന്ത്രി പദവിയിലേക്കുള്ള തന്റെ സാധ്യതകള് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സ്വയം ഇല്ലാതാക്കി എന്ന് ഏതാണ്ട് ഉറപ്പാണ്. ജൂലൈ 20-ലെ പ്രക്ഷോഭവും അതിക്രമങ്ങളും ഉണ്ടാക്കിയ നാണക്കേടും തിരിച്ചടിയും വരുംകാലങ്ങളിലും ഭരണകൂടത്തെ പിന്തുടരും.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ‘നമ്പര് 2’ ആയ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയുമായും പരസ്യമായി ഒന്നിച്ചുനില്ക്കാന്, വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാര്ട്ടികളിലെ ഭാവി സഖ്യകക്ഷികളും സഹകാരികളും ഇനി മടിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. വലിയൊരു മാറ്റത്തിലേക്ക് വിരല് ചൂണ്ടുന്നില്ലെങ്കിലും, ഇന്ത്യന് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും വീണ്ടെടുപ്പിലേക്ക് വഴിതുറക്കുന്ന ചെറുതും എന്നാല് ഏറ്റവും നിര്ണ്ണായകവുമായ ഒരു വിജയമാണിത്.
പ്രമുഖ മാധ്യമ പ്രവര്ത്തകനും ദി ട്രിബ്യൂണ് മുന് എഡിറ്റര് ഇന്-ചീഫുമായ ഹരീഷ് ഖരെ ദി വയ്ര്-ല് എഴുതിയ ലേഖനത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര പരിഭാഷ. ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള ലേഖനം ഇവിടെ വായിക്കാം- A Rubicon Was Crossed on July 20
Content Summary; The Jantar Mantar protest and the student defiance of July 20 mark a small yet crucial victory in reclaiming the spirit of Indian democracy amidst mounting state crackdown.
Support Azhimukham
ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കാകട്ടെ പൊതുജനങ്ങളുടെ പിന്തുണയും അത്യാവശ്യമാണ്. ഭയരഹിതമായ അന്വേഷണാത്മക റിപ്പോർട്ടിങ്ങും ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനങ്ങളും 'അഴിമുഖ'ത്തിൽ തുടരുന്നതിന് ദയവായി ഞങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുക.
