ഗവർണർമാർക്ക് ബില്ലുകൾ അനന്തമായി വൈകിക്കാനാവില്ല! രാഷ്ട്രപതിയുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് സുപ്രീം കോടതിയുടെ മറുപടി

സംസ്ഥാന നിയമനിർമ്മാണത്തിൽ ഗവർണർമാരും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലുകളെക്കുറിച്ച് നിയമപരമായ തീർപ്പുകൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, സുപ്രീം കോടതിയിലെ അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് ഒരു സുപ്രധാന വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഗവർണർമാർ ബില്ലുകൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രാഷ്ട്രപതിയുടെ റഫറൻസിന്മേലാണ് കോടതിയുടെ അഭിപ്രായം.

രാഷ്ട്രപതി ദ്രൗപദി മുർമു കോടതിക്ക് കൈമാറിയ 14 പ്രത്യേക നിയമപരമായ ചോദ്യങ്ങൾക്കാണ് ഈ വിധി ഉത്തരം നൽകുന്നത്. ഗവർണർമാർക്ക് ബില്ലുകൾ അനന്തമായി നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് വിധിച്ചപ്പോൾത്തന്നെ, ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരികൾക്ക് കർശനമായ സമയപരിധികൾ നിശ്ചയിക്കാൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കഴിയില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ബി.ആർ. ഗവായി വിരമിക്കുന്നതിന് ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് വിധി വന്നിരിക്കുന്നത്.

ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരം ഒരു ബിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഗവർണറുടെ മുമ്പാകെയുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ ഓപ്ഷനുകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരം സംസ്ഥാന നിയമസഭ പാസാക്കിയ ഒരു ബിൽ ഗവർണർക്ക് മുന്നിൽ എത്തുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ മൂന്ന് വഴികളാണ് ഭരണഘടനാപരമായി സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്: ഒന്നാമതായി, ബില്ലിന് അംഗീകാരം നൽകി അത് നിയമമാക്കാൻ അനുവദിക്കുക; രണ്ടാമതായി, ബിൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കായി മാറ്റിവെക്കുക; മൂന്നാമതായി, അംഗീകാരം നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട്, പുനഃപരിശോധനയ്ക്കായി അഭിപ്രായങ്ങളോടുകൂടി നിയമസഭയ്ക്ക് തിരികെ നൽകുക.

ഈ വിഷയത്തിൽ കോടതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണ്ടെത്തൽ, ഒരു ബില്ലിൽ ഒപ്പിടാൻ വിസമ്മതിച്ച ശേഷം അത് തീർപ്പുകൽപ്പിക്കാതെ വെച്ചുതാമസിപ്പിക്കാൻ ഗവർണർക്ക് കഴിയില്ല എന്നതാണ്. അംഗീകാരം നിഷേധിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആ ബിൽ നിയമസഭയ്ക്ക് നിർബന്ധമായും തിരികെ നൽകിയിരിക്കണം.

ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരമുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ ഗവർണർ മന്ത്രിസഭയുടെ സഹായത്തിനും ഉപദേശത്തിനും ബാധ്യസ്ഥനാണോ?

ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരം ഒരു ബില്ലിന് അംഗീകാരം നൽകുന്ന വിഷയത്തിൽ ഗവർണർക്ക് വിവേചനാധികാരമുണ്ട് എന്നും അതിനാൽ അദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയുടെ ഉപദേശത്തിന് ബാധ്യസ്ഥനല്ല എന്നും സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 163 അനുസരിച്ച്, ഭരണഘടന വിവേചനാധികാരം നൽകുന്നിടത്തൊഴികെ, ഗവർണർ മന്ത്രിസഭയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കണം. എന്നാൽ, ഒരു ബിൽ പുനഃപരിശോധനയ്ക്കായി നിയമസഭയ്ക്ക് തിരികെ നൽകാനുള്ള അധികാരം ഗവർണർക്ക് ഉപയോഗിക്കണമെങ്കിൽ, മന്ത്രിസഭയുടെ ഉപദേശം തേടേണ്ടതില്ല. കാരണം, സ്വന്തം നിയമനിർമ്മാണത്തിനെതിരെ ഉപദേശം നൽകാൻ ഒരു സർക്കാരും തയ്യാറാവില്ല. അതുകൊണ്ട്, ഭരണഘടനാപരമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കാൻ ഈ പ്രത്യേക അധികാരത്തിൽ ഗവർണർക്ക് വിവേചനാധികാരം അനിവാര്യമാണെന്ന് കോടതി വിശദീകരിച്ചു.

ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരം ഗവർണർ ഭരണഘടനാപരമായ വിവേചനാധികാരം പ്രയോഗിക്കുന്നത് ന്യായമാണോ?

ആർട്ടിക്കിൾ 361 പ്രകാരം പ്രസിഡന്റിനും ഗവർണർമാർക്കും തങ്ങളുടെ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഏതെങ്കിലും കോടതിക്ക് മറുപടി പറയാൻ ബാധ്യതയില്ല എന്ന വ്യക്തിപരമായ പ്രതിരോധശേഷി നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇത് ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരമുള്ള ഗവർണറുടെ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജുഡീഷ്യൽ പുനഃപരിശോധനയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ഈ പ്രതിരോധശേഷി വ്യക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ, ഭരണഘടനാപരമായ നിഷ്ക്രിയത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഗവർണറുടെ പദവിയെ കോടതിയുടെ പരിശോധനയിൽ നിന്ന് ഇത് ഒഴിവാക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ, അനിശ്ചിതമായ കാലതാമസം മറച്ചുവെക്കാൻ ഈ പ്രതിരോധശേഷി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരം ഒരു ഗവർണറുടെ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജുഡീഷ്യൽ അവലോകനത്തിന് ആർട്ടിക്കിൾ 361 ഒരു സമ്പൂർണ്ണ തടസ്സമാണോ?

ഇല്ല. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 361, പ്രസിഡന്റിനും ഗവർണർമാർക്കും തങ്ങളുടെ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ “ഏതെങ്കിലും കോടതിക്ക് മറുപടി പറയാൻ ബാധ്യതയില്ല” എന്ന വ്യക്തിപരമായ പ്രതിരോധശേഷി നൽകുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ പ്രതിരോധശേഷി വ്യക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ, ഭരണഘടനാപരമായ നിഷ്ക്രിയത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഗവർണറുടെ ‘പദവി’യെ കോടതിയുടെ പരിശോധനയിൽ നിന്ന് ഇത് ഒഴിവാക്കുന്നില്ല എന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അനിശ്ചിതമായ കാലതാമസം മറച്ചുവെക്കാൻ ഈ പ്രതിരോധശേഷി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരമുള്ള അധികാരങ്ങൾ വിനിയോഗിക്കുന്നതിന് ജുഡീഷ്യൽ ഉത്തരവുകൾ വഴി ഗവർണറുടെ മേൽ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കാൻ കഴിയുമോ?

ആർട്ടിക്കിൾ 200 പ്രകാരമുള്ള അധികാരം വിനിയോഗിക്കുന്നതിന് ഗവർണർക്ക് കോടതി ഉത്തരവിലൂടെ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ബില്ലിന്മേൽ നടപടിയെടുക്കാൻ ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് മാസം വരെ സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഏപ്രിലിലെ സ്വന്തം വിധി കോടതി ഈ ഉത്തരവിലൂടെ തിരുത്തി. ആർട്ടിക്കിൾ 200-ൽ ഒരു നിശ്ചിത സമയപരിധിക്ക് പകരം “കഴിയുന്നത്ര വേഗത്തിൽ” എന്ന വാക്കാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, കർശനമായ സമയപരിധികൾ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ നിശ്ചയിക്കുന്നത് അനുചിതമായിരിക്കുമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ആർട്ടിക്കിൾ 201 പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതിയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ വിവേചനാധികാരം പ്രയോഗിക്കുന്നത് ന്യായമാണോ?

ആർട്ടിക്കിൾ 201 പ്രകാരം ഗവർണർ രാഷ്ട്രപതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്കായി മാറ്റിവെക്കുന്ന ബില്ലുകളിന്മേലുള്ള പ്രസിഡന്റിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ വിവേചനാധികാരം കോടതിക്ക് പുനഃപരിശോധിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഗവർണറെപ്പോലെ, ഒരു സംസ്ഥാന ബില്ലിന് അംഗീകാരം നൽകാനോ നിഷേധിക്കാനോ ഉള്ള പ്രസിഡന്റിന്റെ തീരുമാനം അതിൻ്റെ ഗുണപരമായ തലത്തിൽ ജുഡീഷ്യൽ റിവ്യൂവിന് വിധേയമല്ല. കൂടാതെ,

ആർട്ടിക്കിൾ 201 പ്രകാരം വിവേചനാധികാരം പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് രാഷ്ട്രപതിക്ക് സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കാൻ കഴിയുമോ?

ഇല്ല. സംസ്ഥാന ബില്ലുകൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രപതിക്ക് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ച സമയപരിധി പാലിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ആർട്ടിക്കിൾ 143 പ്രകാരം ഗവർണർ ഒരു ബിൽ റിസർവ് ചെയ്യുമ്പോൾ രാഷ്ട്രപതി സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഉപദേശം തേടേണ്ടതുണ്ടോ?

ഒരു ബിൽ ഗവർണർ രാഷ്ട്രപതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്കായി മാറ്റിവെക്കുമ്പോൾ, ആർട്ടിക്കിൾ 143 പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതി സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഉപദേശം തേടേണ്ട ആവശ്യമില്ല. നിയമപരമായ ചോദ്യങ്ങളിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഉപദേശം തേടാൻ ആർട്ടിക്കിൾ 143 രാഷ്ട്രപതിക്ക് അധികാരം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഒരു ബിൽ മാറ്റിവെക്കുമ്പോഴെല്ലാം ഈ അഭിപ്രായം തേടാൻ രാഷ്ട്രപതി ബാധ്യസ്ഥനല്ല. രാഷ്ട്രപതിയുടെ വ്യക്തിപരമായ സംതൃപ്തി മതിയാകുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഘട്ടത്തിൽ ഗവർണറുടെയോ പ്രസിഡന്റിന്റെയോ തീരുമാനങ്ങൾ നീതിന്യായപരമാണോ? ഒരു ബില്ലിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിൽ കോടതികൾക്ക് തീർപ്പു കൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുമോ?

ഒരു നിയമം നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഘട്ടത്തിൽ, ഗവർണറുടെയോ പ്രസിഡന്റിന്റെയോ തീരുമാനങ്ങൾ കോടതിക്ക് പുനഃപരിശോധിക്കാൻ കഴിയില്ല. കൂടാതെ, കോടതികൾക്ക് ബില്ലുകളുടെ ഉള്ളടക്കം പരിശോധിക്കാൻ സാധിക്കുകയുമില്ല. കാരണം, ജുഡീഷ്യൽ പുനഃപരിശോധന ബാധകമാകുന്നത് നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ്, അല്ലാതെ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട ബില്ലുകൾക്ക് അല്ല. അതിനാൽ, ഒരു ബില്ലിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ച് അത് നിയമമായി മാറുന്നതിന് മുമ്പ് അതിൻ്റെ സാധുത കോടതിക്ക് പരിശോധിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു.

രാഷ്ട്രപതി/ഗവർണർ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്നത് ആർട്ടിക്കിൾ 142 പ്രകാരം മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുമോ?

രാഷ്ട്രപതിയുടെയോ ഗവർണറുടെയോ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരങ്ങൾക്ക് പകരം ആർട്ടിക്കിൾ 142 പ്രകാരമുള്ള അധികാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. “പൂർണ്ണമായ നീതി” നടപ്പാക്കാൻ ആവശ്യമായ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതിക്ക് അധികാരം നൽകുന്നതാണ് ആർട്ടിക്കിൾ 142. എന്നാൽ, ഒരു ബിൽ വൈകിയാൽ അത് പാസാക്കിയതായി ‘കരുതുക’ എന്ന ആശയം (ഏപ്രിൽ 2025-ലെ രണ്ടംഗ ബെഞ്ച് കൊണ്ടുവന്നത്) കോടതി ശക്തമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഗവർണറുടെ ഭരണഘടനാപരമായ പങ്ക് ഇല്ലാതാക്കുന്ന ഒരു നിയമപരമായ കെട്ടുകഥ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആർട്ടിക്കിൾ 142 ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സംസ്ഥാന നിയമസഭ നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു നിയമം ഗവർണറുടെ അനുമതിയില്ലാതെ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്ന നിയമമാണോ?

ഗവർണറുടെ അംഗീകാരമില്ലാതെ സംസ്ഥാന നിയമസഭ പാസാക്കിയ ഒരു നിയമം നിലവിലുള്ള നിയമമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. ഒരു ബിൽ നിയമമായി മാറണമെങ്കിൽ ഗവർണറുടെ—അല്ലെങ്കിൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കായി മാറ്റിവെച്ചതാണെങ്കിൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ—പ്രത്യേക അംഗീകാരം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ആർട്ടിക്കിൾ 145(3) പ്രകാരം അഞ്ച് ജഡ്ജിമാരുടെ ബെഞ്ചിന് വിടേണ്ട നിയമപരമായ പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്ന് കോടതിയുടെ ഏതെങ്കിലും ബെഞ്ച് ആദ്യം തീരുമാനിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണോ?

ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകാൻ കോടതി വിസമ്മതിച്ചു. ഭരണഘടനയുടെ ഗൗരവമായ വ്യാഖ്യാനം ഉൾപ്പെടുന്ന കേസുകൾ കുറഞ്ഞത് അഞ്ച് ജഡ്ജിമാർ കേൾക്കണമെന്ന് ആർട്ടിക്കിൾ 145(3) അനുശാസിക്കുന്നു. എന്നാൽ, നിയമപരമായ അംഗീകാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ റഫറൻസിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ സ്വഭാവത്തിന് ഈ ചോദ്യം അപ്രസക്തമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ആർട്ടിക്കിൾ 142 പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിയുടെ അധികാരം നടപടിക്രമ നിയമത്തിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോ അതോ ഭരണഘടനയുടെ നിലവിലുള്ള അല്ലെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള ഏതെങ്കിലും നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമോ നടപടിക്രമപരമോ ആയ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വിരുദ്ധമോ പൊരുത്തക്കേടോ ആയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയോ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിൽ വരെ അത് വ്യാപിക്കുന്നുണ്ടോ?

ഭരണഘടനയുടെ ഗൗരവമായ വ്യാഖ്യാനം ഉൾപ്പെടുന്ന നിയമപരമായ ചോദ്യങ്ങൾ അഞ്ചംഗ ബെഞ്ചിന് കൈമാറുന്നതിന് മുമ്പ് നിർബന്ധമായും തീരുമാനിക്കേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് കോടതി ഉത്തരം നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു, കാരണം നിയമപരമായ അംഗീകാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ റഫറൻസിന് അത് അപ്രസക്തമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. കൂടാതെ, ആർട്ടിക്കിൾ 142 പ്രകാരമുള്ള സുപ്രീം കോടതിയുടെ അധികാരം നടപടിക്രമപരമായ നിയമങ്ങളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന വിശാലമായ ചോദ്യത്തിന് കൃത്യമായ ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിലും, ഒരു നിയമം നിലവിൽ വരാനുള്ള അംഗീകാരത്തിൻ്റെ ആവശ്യകത പോലുള്ള നിലവിലുള്ള സബ്സ്റ്റാൻ്റിവ് ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥകളെ മറികടക്കാൻ ആർട്ടിക്കിൾ 142 ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ആർട്ടിക്കിൾ 131 പ്രകാരമല്ലാതെ, കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് സുപ്രീം കോടതിയുടെ മറ്റേതെങ്കിലും അധികാരപരിധി ഭരണഘടന തടയുന്നുണ്ടോ?

ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകാൻ കോടതി വിസമ്മതിച്ചു. കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങളിൽ സുപ്രീം കോടതിക്ക് പ്രാഥമിക അധികാരപരിധി നൽകുന്നതാണ് ആർട്ടിക്കിൾ 131. ഗവർണറുടെ അധികാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർദ്ദിഷ്ട വിഷയങ്ങൾക്ക് ഇത് അപ്രസക്തമാണെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തിയതിനാലാണ് കോടതി മറുപടി നൽകാതിരുന്നത്.

content summary: Supreme Court Clarifies Governor’s Powers: How the Bench Answered 14 Questions Referred by the President