ആമീർ ഖാന്റെ സൂപ്പർ ഹിറ്റുകളിൽ ഒന്നായ രംഗ് ദേ ബസന്തി റിലീസ് ചെയ്തിട്ട് ഇന്ന് 18 വർഷം തികയുന്നു. ഇന്ത്യയ്ക്കും പുറത്തും വളരെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയ ഒന്നായിരുന്നു രാകേഷ് ഓംപ്രകാശ് മിശ്ര സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ സിനിമ. ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ സ്വാധീനം ചെലുത്താനും സിനിമയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ദുഷ്യന്ത് കുമാർ എഴുതിയ ഒരു കവിതയാണ് ഈ സിനിമയ്ക്ക് പ്രചോദനമായത്. രംഗ് ദേ ബസന്തിയെ കുറിച്ച് അധികം ഒന്നും പറഞ്ഞു കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത ചില വസ്തുതകൾ അറിയാം;
ആമിർ ഖാൻ പ്രശസ്തമാക്കിയ ആ കഥാപത്രത്തിനായി ആദ്യം നറുക്ക് വീണത് ഷാരൂഖ് ഖാനായിരുന്നു. പിന്നീട് ഹൃത്വിക് റോഷൻ, അർജുൻ രാംപാൽ എന്നിവരെയും സമീപിച്ചെങ്കിലും, നടക്കാതെ പോവുകയായിരുന്നു. 40-കളുടെ തുടക്കത്തിലായിരുന്ന ആമിർ ഖാൻ സിനിമയിൽ 25 വയസ്സുള്ള ഒരു കോളേജ് പാസ്-ഔട്ട് യുവാവിന്റെ വേഷം ചെയ്യൻ ആദ്യം മടിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് വേഷം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി ഒരു ആമിർ ഒരു ഗൈഡിനെ നിയമിച്ചു. കഥാപാത്രത്തിൽ വരുത്തേണ്ട മാറ്റങ്ങളും ശൈലികളും പഠിച്ചെടുക്കുന്നതിനായിരുന്നു ഗൈഡിനെ നിയമിച്ചത്. ചിത്രത്തെ അങ്ങേയറ്റം മനോഹരമാക്കി തീർത്തത് എആർ റഹ്മാന്റെ സംഗീതം കൂടിയായിരുന്നു. ഏകദേശം മൂന്ന് വർഷം ചിലവഴിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിനു സംഗീതം പൂർത്തിയാക്കിയതെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം അജയ് റാത്തോഡ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കാൻ ഷാരൂഖ് ഖാനെ സമീപിച്ചെങ്കിലും, അത് ഒടുവിൽ ആർ മാധവൻ അവതരിപ്പിച്ചു.
മിഗ്-21 യുദ്ധവിമാനത്തിൻ്റെ ഉപയോഗവും നിരോധിത ഇന്ത്യൻ കുതിരപ്പന്തയവും ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങൾ കാരണം രംഗ് ദേ ബസന്തിയുടെ റിലീസിന് ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിൽ നിന്നും അനിമൽ വെൽഫെയർ ബോർഡിൽ നിന്നും കടുത്ത പ്രതിരോധം നേരിടേണ്ടി വന്നു. ‘ഫാഷൻ’ ഫെയിം അർജുൻ രാംപാലും അർജൻ ബജ്വയും മുഖ്യ കഥാപാത്രങ്ങളായി എത്തുമെന്ന് ഊഹാപോഹങ്ങളുണ്ടയിരുന്നെങ്കിലും ഷർമൻ ജോഷി, സിദ്ധാർത്ഥ്, ആർ. മാധവൻ എന്നിവരായിരുന്നു സ്ക്രീനിൽ എത്തിയത്. അതുൽ കുൽക്കർണിയും കുനാൽ കപൂറും സിനിമ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോഴേക്കും പരസ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. 25 വയസുകാരൻ്റെ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കാൻ കർശനമായ ഭക്ഷണക്രമവും വ്യായാമവും പാലിച്ചാണ് ആമിർ ഖാൻ 10 കിലോ ഭാരം കുറച്ചത്. പത്ത് വർഷം മുമമ്പാണ് രാകേഷ് ഓംപ്രകാശ് മെഹ്റയും എഴുത്തുകാരൻ കമലേഷ് പാണ്ഡെയും സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളെ കുറിച്ചുള്ള ചിത്രം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുന്നത്. ഒരു യുവ തലമുറയെ ഇന്നും പ്രചോദിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രശേഖർ ആസാദ്, ഭഗത് സിംഗ്, രാം പ്രസാദ് ബിസ്മിൽ, അഷ്ഫഖുള്ള ഖാൻ, രാജ്ഗുരു എന്നിവരാണ് ആ സ്വാതത്ര സമര നേതാക്കൾ. മുംബൈ മിറർ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, പൂർത്തിയാക്കിയ തിരക്കഥ മെഹ്റയും, പാണ്ഡെയും മുംബൈയിലെയും ഡൽഹിയിലെയും യുവാക്കളുമായി പങ്കിട്ടു . അതിശയകരമെന്നു പറയട്ടെ, ചെറുപ്പക്കാർ ഈ തിരക്കഥയെ ശക്തമായി വിമർശിക്കുകയും നിരസിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് മെഹ്റയെയും പാണ്ഡെയും വല്ലാതെ ഞെട്ടിച്ചു. ഈ അപ്രതീക്ഷിത ഫീഡ്ബാക്കിന് മറുപടിയായി, യുവ പ്രേക്ഷകരുടെ ആശങ്കകളും മുൻഗണനകളും പരിഹരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് അവർ തിരികെ പോയി തിരക്കഥയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ തീരുമാനിച്ചു.
അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷം, 1980-ൽ, മെഹ്റ ഡൽഹി സർവകലാശാലയിൽ ചേരുകയും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ സജീവമായി ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. മണ്ഡല് കമ്മീഷനെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളില് പങ്കെടുത്തതടക്കമുള്ള അക്കാലത്തെ അനുഭവങ്ങള് തിരക്കഥയെ സ്വാധീനിച്ചു. സഹപ്രക്ഷോഭകർക്കൊപ്പം ഒരു രാത്രി ചിലവഴിച്ചതും അധികാരികൾ എങ്ങനെയാണ് ആ വിദ്യാർത്ഥികളെ മർദിച്ചതെന്നും അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഓർത്തെടുക്കുന്നുണ്ട്. സെൻസർഷിപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, യഥാർത്ഥ സാഹചര്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന വീഡിയോകൾ അദ്ദേഹം കണ്ടു. നസ്റുൽ ഇസ്ലാമിൻ്റെ വിപ്ലവഗാനങ്ങൾ, സാഹിർ ലുധിയാൻവിയുടെ വരികൾ, എംഐജി വിമാനാപകടങ്ങൾ, മണ്ഡൽ കമ്മീഷൻ പ്രതിഷേധങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം മുൻകാല രക്തസാക്ഷികളുടെയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കോളേജ് കാലവുമായി ബന്ധപെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ്. ഈ ഘടകങ്ങളാണ് ‘രംഗ് ദേ ബസന്തി’യുടെ തിരക്കഥയെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. 2006 ജനുവരി 26-ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചിത്രം കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിൽ റിപ്പബ്ലിക് ദിനത്തിൽ നിർബന്ധമായും കണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. ദേശസ്നേഹം പ്രമേയമാക്കി നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം റിപ്പബ്ലിക് ദിനത്തിലും സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനത്തിലും സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു പേജ് എടുത്ത് ദേശസ്നേഹ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ചിത്രം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.
